Mutlak Butlan kıskacında CHP

Uzun, upuzun bir aradan sonra tekrar merhaba!  👋
Bugün, geçmişte bedel ödediğim bir öngörümün gerçekleştiğini gördüğüm için  kayda düşmek adına yazıyorum.

Kemal Kılıçdaroğlu,  2010 yılında bir kaset darbesi ertesi Uğur Dündar'lı ekran şovları rüzgarıyla CHP Genel Başkanı olduğunda (*),  Ekşi Sözlük'te yazdığım şüpheci - sarkastik bir yorum nedeniyle kısmi lince maruz kaldığımı daha önce de paylaşmıştım.
Ne hikmetse aynı platformda o hafta yazdığım Şahan Gökbakar eleştirilerim de eklenince bir anda  Ekşi'deki "entry kötüleme mafyası"nın radarına girdim,  saniyeler içinde tüm paylaşımlarım peş peşe negatif oylandı;  üstüne bir de mesaj kutum ne kadar aptal-salak-beyinsiz bir boş kafalı olduğuma dair tespitlerle dolmaya başladı.

CHP kitlesinden yediğim ilk linç bu değildi tabi. Radikal'de sanırım 99'da idi, onu da daha önce yazmış olmalıyım,  "Türkiye'de seküler, laiklik iddiasındaki kesim iyi bir hazırlık yaparsa, İslamcı siyaset 20 ila 25 yıl içerisinde iktidardan düşebilir"  yazdığımda  söz konusu eğitimli, aydınlık, göbeğini kaşımayan ve aptal kalabalıklardan olmayan Atatürkçü kesim zincirleme bir alay nöbetine girivermişti. "Salak yaa! aptal", "Sen de İslamcısın belli!", "En fazla bir sonraki seçime giderler yavu ne 25 yılı?  ehu ehueh ahhhaaa!"  gibi laflar...

Gerçekten de CHP kitlesinin çoğu, AKP'nin bir sonraki seçimlerde gideceğini ve makarna-bulgur dağıtarak iktidarı aldığını düşünüyordu.  (Bu kesimin vasıfsızlığı ve körlüğü  onca yıldan sonra hâlâ insanı şaşırtabiliyor tabii.)


........ KK Genel Başkan olduktan dört yıl kadar sonra 2014 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde,  İslâm İşbirliği Teşkilatı'nın genel sekreterliğini de yürütmekte olan  Ekmeleddin İhsanoğlu  CHP adayı olarak ilan edildiğinde yazdığım birkaç cılız (olumsuz) yorum da yine CHP seçmeni tarafından hoş karşılanmamıştı.
( «Ekmek için Ekmeleddin!» )

Aradan geçen 13 küsür yıl boyunca KK başkan olarak girdiği bütün seçimlerde ana muhalefet partisi koltuğunu koruyup güçlendirmekle birlikte AKP'yi deviremedi. Ancak CHP seçmeni istisnasız her seçime "Gümbür gümbür geliyoruz!" havasıyla girdi. Ve her seçim sonrası  (en başından beri olduğu gibi)  yine "makarna bulgur",  "oylar çalındı / seçimde hile",  "Halkımız cahil - aptal - koyun!"  kombosu ile bir sonraki seçimlere kadar devam etti.

Açıkça söyleyeyim ki başına kim geçerse geçsin bu partinin gidişatı değişmeyecek. CHP'nin zorla ayakta tutulan bir hortlağa benzediğini,  kitlesinin "ilericilik" iddiasına rağmen küçümsediği / hâkir gördüğü İslâmi tabandan geriye düştüğünü  (bir tek kendileri dışında)  görmeyen pek kalmadı gibi artık.

Düşünün ki yıllar geçmesine rağmen hâlâ  YAE  (Yetmez Ama Evet piçleri!)  diye hakaret eden bu kesim;  ilgili kavramın siyasi-kültürel hayatımıza girdiği 12 Eylül 2010 Referandumu öncesi CHP parti yönetiminin neredeyse yok hükmünde bir siyasi kampanya yürüttüğünü ne o zaman gördü, ne de sonrasında... O kadar ki, karşı taraf  «İmkân olsa mezardakileri bile kaldırarak oy kullandırmak lazım!»  demekteyken; CHP'nin ilgili halk oylaması öncesi tek yaptığı  "Saray'ın klozet kapağı altındanmış,  bu israftır!"  ve  "Saraya karşıyız!  (Karşıyız karşı, AKP'nin yaptığı her şeye karşı!)"  sloganlarını atmaktan öteye geçmiyordu.

O dönem medya kampanyaları ve mitinglere baktığımızda, iktidar kesimi hem genel halkın hem de hukuk branşında uzmanlaşmış kişilerin anlayabileceği bir içerikle neden "EVET" olduğunu uzun uzun anlatmaktayken;  ana muhalefet partisi klozet kapağından ve saray kötülemesinden öteye gitmedi, gidemedi. Başkalarına "koyun - cahil - aptal"  diyen yüksek eğitimli kitlesinin böyle önemsiz detaylarla işi olmuyordu elbette.
Perinçek  ve türevleri ise  "Evet demek vatan hainliğidir!"  lafıyla kampanya açılışını yaptıkları için gitgide el yükseltmek zorunda kalıyorlardı.

Muhalefetin ajite edici dramatik bir dil kullanımından ziyade,  sağ duyulu ve daha sakin bir şekilde,  hukuken iyi ve modern ülkelerle ve Avrupa Birliği ile uyumlu bir dizi değişikliğin siyasi sonuçlarının maalesef aynı iyilikte olmayabileceğini anlatmasını yine de bir ümitle bekledim,  ama elbette olmadı. Olmadığı gibi,  bir de muhalefetin bu seçimleri yine kaybedeceğinin bariz olduğunu önceden yazdığım için yine hakarete uğradım. Kısacası burnunun ucunu görmeyen nato kafa nato mermer bir kitle.  Kendime de şöyle bir özeleştiri yapayım:
Kaybettiğini düşünmeyen,  kaybettiğini idrak edemeyen,  üstelik bilimsel düşünceden çok uzak alaycı bir kitleyi,  kendini sorgulamaya itmeye ve hayal dünyasından çıkıp  "anlamaya çalışarak"  gerçekçi olmaya davet etme hatasını inatla tekrarlamak.  Beyhude ve saçma bir çaba.  Bu kitleyi görmezden gelebilmeyi başarmamız gerekirdi oysa.

(Yanda %15'lik büyük bir farkla EVET çoğunluğu sandıktan çıktığının ertesi günü Taraf gazetesinin attığı manşet fotosunu tekrar paylaşıyorum. Klozet partisi kaybetti diyordu  -  2010 Ref / YAE)



Yaşanan  Mutlak Butlan  ve  "CHP Genel Başkanlığı koltuğunu gaptırmam!"  tartışmaları sonrası,  Kemalistlerin bir dönemki yarı-peygamberine bugünlerde kendi müritleri arasında saydıran çok.
Ne Ermeniliği kaldığı Kılıçdaroğlu'nun  ne hainliği  ne AKP adamı olması  ne bomboşluğu...  Aynı bir zaman Cumhurbaşkanı adayları olan  Muammer İnce'ye  yaptıkları gibi.

Evet, itinayla adam harcanır!  İtinayla önce yarı-Tanrı mertebesine kadar çıkartılıp kendisini eleştiren herkese lafına bakılmadan hakaret edilir, sayılır sövülür, had bildirilir;  miadını doldurduğunda  (tayyibi indiremeyeceği anlaşıdığında)  ise alaşağı edilip linç ediliverir.  İki yıl önce Türkiye'yi yönetecek dedikleri adama bugün söylediklerine bakın ve güvenilirliklerini vicdanınızda notlayın.

Şimdilerdeyse boş, bomboş bir başka adamı sırf Toma'ya çıktı,  yağmurda ıslandı diye övüp duran bu güruh  💩  muhtemelen bir zaman sonra Ekrem İmamoğlu'na da küfür kıyamet yorumlar yapacak.  (Ki böyle sığ, ve zararlı bir ekiple çevrili birini bulunmaz Hint kumaşı gibi görmeleri apayrı bir konudur.)



Her zaman dediğim gibi, bir insanın duyguları yalansa her şeyi yalandır. Dün çok sevdiklerini bugün yerden yere vuruyorlar. Güya çok eleştirdikleri AKP tayfanın dinle Allah'la kandırıldığını söyleyenler,  her  "Atam"  diyenin peşine takılıyor. Adamlardaki  "iyilik ve başarı"  kıstası bile AKP ve RTE üzerinden iken RTE nasıl gidecek acaba?  Bildiğiniz gibi virüslerin tedavisi bilinmezlikler ve çok yönlü tedbirlerle ele alınır,  yine de işe yaramayabilir.  Bugün Türk (muhalif) siyaseti  anti-Erdoğan virüsüne öyle bir gönüllü maruz kaldı ki ikonlaştırdığını aşması normal koşullar altında gerçekleşmiyor.

.......Ana muhalefet partisi CHP,  başıboş sokak köpeklerini düşündüğünün çeyreği kadar,  iş hayatında özel sektör ile memur maaşları ve tatilleri arasındaki makas ve net adaletsizliği mesele etmiyor mesela.  Ülke ballı memurlar ve yandaşlar cennetine dönmüşken,  Toma şovu yapan genel başkanı her fırsatta  "Şu kadar daha devlete memur alacağız,  öğretmen ataması yapacağız,  asgari ücrete zam yapacağız"  deyip duruyor.  KK ve CHP  EYT'yi  ülkenin başına bela etmiş iken,  aynı adamlar gün aşırı vergilerin ve faturaların katlandığını söyleyip AKP'ye ekonomi üzerinden veryansın etmeyi de ihmal etmiyorlar tabi  😜


Son olarak yıllar önce Reşat Çalışlar'ın açıkça yazdığı,  "Türkiye'nin Atatürk'e mesafeli bir muhalefet partisine ihtiyacı olduğunu"  düşüncesine katıldığımı tekrar dile getirmek isterim.  Rozet Atatürkçülüğü alıp başını başka, bambaşka bir boyuta geçmişken hele.



EKLER:

(*) Kamer Genç,  KK  2010'da ilk kez CHP Genel Başkanı olduğunda,  "Medya darbesi ile CHP'nin başına geldi,  Allah her siyasetçiye bir Uğur Dündar desteği nasibetsin"  demişti canlı yayında.

"2010 medyadaki aparatlar sayesinde öylesine bir basınç uygulandı ki Kılıçdaroğlu'nun tek adam olarak girdiği CHP kurultayında Baykal'dan sonra salonda delege sayısından daha fazla gazeteci vardı. Tarihte görülmüş bir şey değil ha. Tarihte ilk kez kurultay salonunda değişiklik yapıldı. Delegeleri tribüne aldılar. Delegelerin oturması gereken saha içindeki alanı gazeteciler tahsis ettiler. O kadar çok gazeteci bütün medya Kılıçdaroğlu'u istiyor. Sandalyenin üstüne çıkıp Kılıçdaroğlu'nu alkışlayan, Kılıçdaroğlu tezahüratı yapan gazeteciler vardı."
Yılmaz Özdil  -  Haziran 2026

Ekrem,  Özgür,  Selo,  Mansur  ve  Tayyip Erdoğan

İlk üçü de balon.  Üçünü de medya şişirdi.  İteleme çıktısı.  Üçü de siyasi yanları ve dünya görüşlerinden bağımsız,  çok zayıf kişiler.  Erdoğan da öyle ama o samimi ve davası olan bir adamdı ki davasına yakın biri değilim. Ama en önemlisi üçü de karakter olarak zayıflar.  Özellikle Ekrem ve Özgür hepten ezik ve eğik.  Erdoğan'ı ise siyasi başarıya götüren şey karakteristikleri oldu. Bütün diğer zaaflarını örttü karakter nitelikleriyle. Tabii karakter önemli ama her şey demek değil. Üstelik Erdoğan 2019 sonrası zayıflamağa başladı ve zaafları yükseldi.
Atila Demirkasımoğlu  -  Mayıs 2026,  Twitter  (1)  (2)  (3)

"En kötüsü CHP tabanındaki dürüst kişilerin bu çürümeyi kabul etmemekte direnmesidir. Yani onlar da bu akıl dışı inatları nedeniyle suçludur."
(Mehmet Tanju Akad  -  Haziran 2026,  Facebook)

Seni Çocukluğuna İnmeye Davet Ediyorum!

SOSYAL MEDYADA MİS GİBİ BİR FAŞİZAN YÖNTEM olarak;  fikrini kabul etmediğiniz,  kafanıza uymayan, alıştığınız tarza ait olmayan kişileri aynı  Gülseren Budayıcıoğlu  dizilerindeki gibi  "çocukluğuna inmeye davet etme ritüeli"  bu aralar çok moda!

Mesela birisi sahipsiz sokak köpekleri sürülerindeki artışa mı dikkat çekti;  hemen meydan okuyup çocukluğundaki travmalara inmeye davet edin. Veya biri gazetede yayınlanan bir haberin delilleriyle yanlış bilgi sunduğunu mu belgeledi;  hemen kendisine  "saldırgan"  olduğunu yazıp çocukluğuna inmesini telkin edin.  Hatta biraz da bilimsel takılıp bir psikoloji sayfasına link vererek cevap yazın.  Bu iyiliğimi de unutmayın ;)

Şimdi son haftalarda bu konuyla alakalı yaşadığım bazı "gerçek" örnekleri kıyısından aktarayım.

   Geçen hafta Twitter'da  "Yaşama/hayata saygının olmadığı bir coğrafyada, hayvanlara muamele de ona göre olur. İnsan hayatına değer verilmeyen ve çok kolay ölünebilen bir ülkede kadına ve hayvana şiddet olaylarının sıklığı azalmaz"  yazdım diye birisi beni  "şiddete meyilli"  ilan edip derhal çocukluğuma inmeye davet etmişti.

   Bu olaydan birkaç gün sonra,  uzun zamandır girmediğim Ekşi Sözlük'te, hem de "can ile canan" başlığında yeni bir entry girilmiş olduğunu aylar sonra tesadüfen fark ettim. Şu ise bakınız ki orada da beni çocukluğuma inmeye davet eden ve saldırgan olduğumu söyleyen birisi vardı! Kimdir acaba bu âdem, ve hakkımda neye tepkili acaba diye ufak bir araştırma yapınca bir de ne göreyim?

İki yıl kadar önce  (gazeteci) Can Ataklı'nın  bir yazısında internetten aparttığı, bahsettiği kişilerin bir kısmıyla hiçbir alakası olmayan,  hatalı bilgiler ve eşleştirmelerle dolu bir resmini paylaşıp  gazeteciliğin ülkemizde ne kadar basit, güvenilmez ve kolay bir meslek haline geldiğini örneklediğim bir paylaşım yapmıştım.  (bkz)  Ona cevaben bana özelden attığı  "Doğulu, muhafazakar bir aileden geliyoruz sanırım"  (Ne alaka?)  özel mesajı ile hızını alamayıp,  verdiğim cevabı da anlamayıp, bir de üstüne kendi başlık altımda beni "saldırgan ve içi nefret dolu" olmakla suçlayıp çocukluğuma inmeye davet etmiyor mu?

(Ettiği diğer hakaretleri ve pişkinlikte sınır tanımayıp zeytinyağı gibi üste çıkışlarını yazmayacağım burada. Mühim birisi değil benim hafızamda.)

Böyle bir dolu örnek.  İyi ve hassas bir okuyucu iseniz,  mutlaka sayısız örnekleri ile karşılaşıyorsunuzdur.

Sosyal medyada, kendine güvenli ve konforlu faşizan krallıklar kurup vicdan masturbasyonu yapan böyle tiplerin "çocukluğa inme" modası ile psikolojiyi de bir yapaylık unsuru haline getirişini maalesef sıkılarak izlemek durumunda kalıyoruz.  Bu da gelir bu da geçer.  Çok da şey etmemek lazım yani.

«BASKIN BASANINDIR»

Hırsız ve utanmaz,  ahlâki değerleri önemsemeyen insanlarla dolu bir ülkeyiz. Ama her nasılsa, bu konularda eleştiri oklarımızı sadece siyasetçiye çeviririz.  İşte dün sanal ortamda yaşadığım bir olay:

Tamamen tesadüf eseri,  bir internet sitesi için Müzeyyen SENAR hakkında çok emek vererek hazırladığım uzun bir yazıdan, uzunca bir bölümün birebir kopyala-yapıştır (copy-paste) ile Ekşi Sözlük'e aktarıldığını gördüm.  Bunu yapan hesaba mesaj atarak,  hiç değilse kaynak göstermesini istediğimde  "kaynak: götüm"  diye bir mesajla teşekkürünü iletti.

Kaçıncıya aynı konu ve karşılaştığım benzeri karşı tavırlar.
Her şey insanda başlayıp insanda bitiyor gerçekten.
İnsan kalitemiz bu.
Zaten öyle olduğu için hep başkalarını suçlamayı seçiyoruz.

Küstahlık yapmayayım,  elbette yazdıklarımın okunması ve paylaşılması beni mutlu ediyor. Amaç bu değil mi zaten?
Ancak onlarca kez şahit oluyorum ki sayısız internet sitesi olsun, Ekşi Sözlük gibi platformlar olsun; birebir çok uzun alıntılardan sonra ne bir adımız anılıyor ne kaynak gösteriliyor ne link veriliyor. Kibarca iletişime geçip kaynak talebimizi ilettiğimizde ise gelen cevaplar genelde ya şu olaydaki gibi şeyler,  ya da umursamazlık.

Hatırlarsanız,  "ALLAH'ı YALNIZ CAMİDE HATIRLAYAN BİR TOPLUM"  yazımda da ülkemizdeki hırsızlık ve pişkinlik damarını örneklemiştim.  Her ortamda her alanda aynı hâl kendini hissettiriyor.  Değişen, gelişen, ümit veren bir ruh yok yani...

Zaten şu ülkede kafayı kuma gömüp yaşamayan hiç kimse ne stresten ne çirkeflikten kaçabilir. İnsan gibi olmak ayıp karşılanıyor burada. Alçakgönüllülük hor ve hakir görülüyor, zayıflık olarak değerlendiriliyor. Anca pislik gibi davranacaksın ya da forsunu kullanacaksın,  gücünle burnunu sürteceksin.

Güce ve paraya tapan, insani değerleri gelişmemiş, emeğe saygısı olmayan bu insanlar da sonra gelecek "internette", "sosyal medyada"  siyasetçi eleştirisi  yaparak boşalacak.
"Ek$i Sözlük çok bozdu be yeaaa!"  diyecek.

Gül Gül Öl!

Tuğçe Kazaz'dan Trollük dersleri

«Trollüğün en has ve başarılı örnekleri şov dünyasından çıkmakta. Hangi birini örnek vereceksin ki?  Hiç bir kalıcı ve dişe dokunur iş yapmadan, sadece çene sayesinde gündemi domine ederek bunun sunduğu fırsatlar üzerinden popüler kültür hayatımıza demir atmış ünlülerin ülkesi burası»   demiştim  TROLLÜK nedir?  başlıklı yazımda.
Ve eklemiştim:  "Bizim insanımız; adını saklamadan, dobra dobra trollük yapan baba yiğitleri seviyor canlar  :)"
Sağ olsun  bir taze  örnek  de bu ay Tuğçe Kazaz'dan  geldi.

Geçtiğimiz haftalarda da canlı yayında saygı duruşu-İstiklal Marşı ve "Namazla boyun ağrılarımdan kurtuldum"  sözleriyle çok konuşulmuştu kendisi.   Evet, tüm bunlar gerçekten de Zaytung haberi veya  Uydurma haber değil,  Hepsi Gerçek!
(O yazıda da Diyanet vardı,  tasadüfen  :))

Şimdi bu insanlar varken internet trolleri iş yapamaz. Ekmeğinin peşinde olan, AkTrol filan olur. Öteki türlü kişisel tercihse, yaratıcılıkta ve özgünlükte über fark yaratmalı. Seküler olmalı. Bunlar da yetmez, çok yüksek takipçisi olmalı ve çoğuna geri takip yapmamalı vs.

Ben yine en iyisi kendi yorumlarımı değil farklı kişilerden alıntıları paylaşayım:

kendisi ile ilgili beni en çok şaşırtan ve eğlendiren akp medyasının bu kadını sahiplenmis olması. bir ideoloji ancak bu kadar yerin dibine dusebilirdi. yani benim savunduğum birşey var ve bunun yılmaz savunucuları tuğçe, şafak sezer, rasim filan olacak, hemen inandığım herşeyi bir kenara bırakır koşarak uzaklasirdim.
(piyade binbasi er  -  Ek$i Sözlük)

Alamızda lafı mı olur Tuğçecim,  sana hel şey selbes.
(bkz: cezai ehliyet)
(Mehmet Ördekçi  -  Facebook)

kolay kolay işsiz kalmaz bu hatun. malum, kaç tane yabancı din biliyor.         (sankibiyotik  -  Ek$i Sözlük)

Dün tesadüfen denk geldiğim, "8 Mart Dünya Kadınlar Günü"ne özel tasarlanmış bir afiş ve siyasetçi trollemesi örneği.

"Eveleme Geveleme Develeme BİTTİ!"

Nazan Öncel'in pek keşfedilmemiş,  özel ve vurucu bazı şarkıları vardır.  Onlardan birinin adı bu.  Eskilerden, 90'lı yıllardan...

"Doksanların herhangi bir yerinde aşk yaşadıysanız, bu şarkı size eşlik etmiştir. Doksanlara ait bir 'aşk yaşayamama' sorununuz varsa bile, size eşlik edecek parçadır bu. Daha güzeli gelmemiştir. Daha geniş anlatımlı sözler doğmamış ve doğrulmayacaktır.  Hem naz, hem sitem, hem kırılganlık, hem boşvermişlik bir parçaya sığar mı;  sığarmış kardeşim"  diyor  bir Ekşi Sözlük yazarı.

Sözleri:

Olmadı/ Kalbim bunu saymadı
Postadan tek bir mektup çıkmadı
Gözlerim 1 gün uyku tutmadı
Olmadı Olmadı Olmadı
Annesi doğru bulmadı
Olmadı Olmadı Olmadı
Telefonu bile açmadı

EVELEME GEVELEME DEVELEME BİTTİ!
Kitabına uymadı  Uymadı gitti
Jetonu mu yoktu?  Aramadı geçti
Velhasıl bitti

Olmadı/ Ele güne karşı olmadı
Verdiği adresler de çıkmadı
Uymadı/ Hesap kitap tutmadı
Olmadı Olmadı Olmadı
Mum gibi söndü,  Yanmadı
Olmadı Olmadı Olmadı
Gürültüye gitti/ Olmadı

Kimi ünlü şarkıcıların böyle hayret ettiğim bombaları vardır. Nasıl oluyor da bu kadar az biliniyor bu parça, derim.  Mesela Fatih Erkoç'un "Penceremden Gökyüzüne",   Sezen Aksu'dan  "Deli Kızın Türküsü" ve "Bir İstanbul Hatırası"  gibi...  (Ayrıca bu blogda daha önce yazdığım "Aramıza Yollar" ile,  sözleri yine Aysel Gürel'e ait "Gölge Çiçeği" ve Deniz Seki'nin ilk albümlerinden bazı aşk şarkıları da eklenebilir listeye.)

Neyse.  Nazan Öncel gibi bir şarkıcı bir daha Türk Pop'una gelir mi bilinmez.  Videosunu paylaştığım şu şarkısına bakalım mesela. Oldukça kısa, akıcı, hareketli ve neşeli bir melodi.
Sözlerine bakarsanız:  Duru ifadelerle sanki bir umursamazlık!
Ve sonuç: Maksimum can acıtıcılıkta vurucu bir şarkı.  Aşktan arta kalan hayal kırıklıkları!  Bir aşkın ruhunuzda yaktığı mumun söndüğünü hissettiğiniz anda yükselen mehter marşı!

Üstüne bir de Nazan Öncel'in ilk çıkış ruhunu taşıyan -iplemez havalarda- bir klip de çekmişler şarkıya, blogumda da bulunsun istedim bu benim için özel parça.

Nasipse,  yaklaşan yerel seçimler üzerine ufak enstantaneler ile görüşmek üzere.

Müzeyyen SENAR

I. Dünya Savaşı'nın bittiği 1918 yılında Bursa'nın bir köyünde dünyaya geldi. Güçlü bir ses olarak sayısız plak, konser, gazino çalışması; alkışlar, hayranlıklar (ve tabi kırgınlıklar); müzik dünyasına girişlerinde rol modeli olarak desteklediği pek çok genç yetenek ile  -ve pek çok çocuklar doğurmuş, evlilikler yapmış bir anne olarak-   büyük şöhret, özgün bir ruh, asırlık koca çınar Müzeyyen SENAR "Müzeyyen Abla"nın  8 Şubat 2015'te Ege Üniversitesi'nde vefatından sonra "Cumhuriyet'in Divası" denmiş bu hanımefendi için uzun zamandır tamamen bıraktığım yazma eylemine ve kaleme geri dönme kararı aldım.   Umarım içime sinen bir yazı ortaya çıkar.

Hadi başlayalım.
Öncelikle şunu söylemek isterim ki bizim ülkemizde  Biyografi  tarzı pek bilinmiyor ve önemsenmiyor, neredeyse pek çok edebi-soyut konuda olduğu gibi... Kişinin Doğum-Ölüm tarihi ve mesleğini yazdın mı, bir de mezun olduğu okullar ile çocuk sayısı, al sana oldu mu bir biyografi! Hayır,  ol(a)madı maalesef.  Nitekim Müzeyyen Senar'ın ölümünden sonra internette bulduğum biyografilerin ya birbiriyle tutarsız ve çelişkili ya da çoğunun boş,  bomboş,  içeriksiz ve niteliksiz olduklarını fark ettim.
Kaç tane taş plak çıkarmış, Cumhuriyetin ilk yıllarına denk gelen o dönemde hangi yabancı ülkelerde konserler vermiş,  farkı ne imiş? Bunlar hakkında pek bir şey yok.
O nedenle ağırlıklı olarak kendisinin söyleşileri ve şahsi sezgilerim üzerinden bu yazıyı yönlendirmeye karar verdim.

Doğum tarihinin 16 Temmuz 1918 olduğu söyleniyor. (Eski zamanlardaki doğum tarihlerinin güvenilirliği çok su götürür.) Çocukluk yıllarını Bursa'da geçirdikten sonra  annesi ile İstanbul'a yerleşiyorlar bir sebepten, söylendiğine göre teyzesinin yanına gidiyorlar.

Sesi annesi ile gittiği mevlitlerde, düğünlerde ve yakın çevresinde dikkat çekiyor. Bir müsamerede onu dinleyenlerden birisi çok etkilenip musiki eğitimine yönlendirilmesini tavsiye ediyor.  Okuluna devam ederken bir yandan da   Üsküdar Kız Musiki Cemiyeti'ne   ve sonraları Kadıköy Musiki Cemiyeti'ne katılıp  Sadettin Kaynak, Selahattin Pınar, Lemi Atlı gibi büyük ustalardan ders görüyor.  Henüz 15'ine girmeden (1932)  İstanbul Radyosu'nda şarkılar söylemeye başlıyor.  Yaşı müsait olmadığından, mahkeme kararı ile büyütülerek gazino çalışmalarına başlıyor ve şöhreti kulaktan kulağa git gide yayılıyor.   Onun için  "Şarkılara ruhunu kattığı"  söyleniyor.    Gerçekten de ölümü ertesinde internet üzerinde bulduğum,  özellikle gençlik yıllarındaki o henüz yorulmamış eski sesini dinlediğimde çok etkilendiğimi ve şaşırdığımı belirtmek isterim.


         Kendisinin bir röportajındaki ifadesine göre,  asıl adı  Münevver imiş. Eniştesi sonradan süslü, neşeli bir ismi olsun istemiş; anladığım kadarıyla eğlence hayatına daha çok uyar diye "Müzeyyen" olmuş. (Arapça kökenli bu kelime  "süslenmiş, bezenmiş, süslü"  demekmiş.)


-İlk evlilik-     İstanbul'daki çeşitli gazinolarda, Antalya'da, İzmir Fuarı'nda, Eskişehir'de sahne alıyor. Eskişehir Porsuk Bahçesinde program yapıp Porsuk Oteli'nde kaldığı dönemde   otelin müdürü olan  Ali Senar; İstanbul Radyosu'ndaki bir yayından dönerken tekrar karşısına çıkıyor ve kendisine aşık olduğunu, evlenmek istediğini, dayanamayıp bunun için geldiğini söylüyor.   Evleniyorlar.   Müzeyyen hanımın Dombayoğlu olan soyadı böylelikle ölene dek "Senar" olarak kalıyor.

Mustafa Kemal Atatürk'ün beğenisini kazanıp meclisinde birçok kez şarkı söylüyor. Atatürk'ün huzurundaki anılarını tv'de yayınlanan söyleşilerinde anlatırdı; belki birine denk gelmişsinizdir. Mesela ilk kez Ata'nın karşısına çıktığında kendisinin saçının kesilmesini istemiş,  eşinin de bıyığının...

O gün saçlarının kesilmesini şöyle yorumluyor Senar:
     "Atatürk beni modern bir kız yapmak istedi."

Elinde tuttuğu bir kitapçığı inceleyip buradaki eserlerin hepsini bilip bilmediğini sormuş Atatürk. Bildiğini söyleyince de biraz okumasını istemiş,  "Cana Rakibi Handan Edersin" eserine yorumunu beğenmiş. Ardından Atatürk'ün beğeneceğini umduğu Rumeli türkülerini okumuş.

      Müzeyyen Senar'ın dediğine göre kocası huysuzluk çıkarıyor, Dolmabahçe Sarayı dönüşü yolda tartışıyorlar.

"Çok yeni olmasına rağmen evliliğimiz yürümüyordu.  O gece eve gelince üstüme yürüdü, annemi tartakladı... Ben de kafasına vazoyu geçirdim... Bir defasında da Atatürk'le dans ettim diye kavga ettik. Sonra da ayrıldık zaten"  diyor.     (Bakınız ilişkilerde  -hele evlilikte-  saygı bitince;  kadın da özgür bir kadınsa bitiyor,  zaten yürümüyor.)

    Ankara'daki bir resmî açılış balosunda Atatürk kendisini dansa kaldırmış.   "Aman Allahım   nasıl ölmedim ben orda?!!"   diyordu.       "Ne bilirim ben dansı?  Daha on sekizimde Bursa'dan gelmiş bir köylü kızım, nerden bileyim dansı! Zangır zangır titriyorum, bak şu anda anlatırken bile!  Ama o anladı.  Dansı bilmediğimi anladı, elimden tutup şöyle bir alanın etrafında yürüdük ve tamam, balo açılmış oldu böylece"  diyordu.    Sonradan Atatürk'ün yatında da şarkılar söylemiş.  (Haziran 1938)  Bu kez korkup titrememiş ama... Aksine çok rahatlamış. Yanı başında sazlar, ekip, samimi bir ortam ve sohbet olduğu için Atatürk'ün huzuruna bu çıkışında telaşeye kapılmadığından,  çok mutlu olduğundan bahsediyor. Hatta Atatürk'e bir oğlu olduğundan bahsedip resmini gösteriyor. İsmi "Ergun" olan oğlanın adını Erkin yapalım diyor Atatürk,  araya girip lafı kaynatanlar olunca kalıyor.
                       Atatürk'ün,  işini de keyfini de bilen bir adam olduğunu ve bu yönüyle de takdirini kazandığını söylemişti bir söyleşisinde. Kendisi şarkı söylerken dikkatini çeken en önemli husus ise Atatürk'ün önündeki azar azar içtiği rakısı, ucu yaldızlı sigarası ve meze olarak kullandığı leblebisidir.

Bursa'da geçen çocukluğu sırasında başına iki önemli olay geldiği söylenir. Birinde saçları yanar. Diğerinde ise bir sabah uyandığında konuşamaz olur, kekemelik başlar. Tutukluğu sadece şarkı söylerken geçmektedir. Ancak yıllar sonra normale döner, tekrar konuşabilmeye başlar. Yine de söyleşilerini dikkatle dinlerseniz kekemeliğinin izlerini ve konuşmalarındaki tutukluğu,  sesteki ani iniş-çıkışları fark edebilirsiniz.
"Hızlı hızlı konuşurum, tutulmamak içün"  diyor.  2009'daki bir gazete yazısında şöyle aktarılmış kendisinden:

"Ben küçükken kekemeydim, nazardan... Bir gece düğüne gittik. Şarkı söyleyip oynamıştım. Sabah bir kalktım konuşamıyorum! 'Anne' diyemiyorum. Kekemeliğin ne olduğunu çok iyi bilirim. Makamla seslenirdim ‘aaaa aaaa anne’ diye... Makam var ama sadece  'anne'  yok.  Çok uzun süre geçmedi.  Sadece şarkı söylerken düzgün çıkıyor. Bir şey isteyeceğim zaman mecburen şarkı söyleyerek istiyordum anlaşılsın diye.  Hicaz melodiyle tuzluk istiyordum annemden! Sonra yine ansızın açıldı dilim.  Şimdi tekrar çocukluk günlerime döndüm,  pepeliyorum."

Müzeyyen   SENAR

pek çok konuda sahnelerde yenilikleri başlatmış birisi. Örneğin yerli kadın şarkıcıların "gece kıyafeti" de denen şık elbiseler ile sahneye çıkması, ilk straplez kostüm, yırtmaç ile sahneye çıkma, sahnede peruk takma, yelpaze ile şarkı söyleme, gazinoda şarkıcının kendine has özel dekor tasarımı, hareketli mikrofonu yurt dışından getirtme...   İlk kadınlar matinesini başlatmış,  ilk kez yurt dışında konser veren Türkiyeli şarkıcı olmuş...

Bir gece yaptığı programı diğer gece tekrar etmezmiş mesela...  İzleyiciler ertesi gün geldiklerinde başka şarkıları okuyacağını bilirlermiş. Çoğu yeniliği, özellikle yurt dışı konser ve seyahatlerinde gördükleri üzerine düşünüp ülkeye uyarlaması sonucu getirdiğinden neşe ile bahsederdi rahmetli.

        Bana asıl ilginç gelense şudur:
20. yüzyılın başlarında Senar'ın sahne hayatımıza getirdiği yenilikler; üzerinden neredeyse bir yüzyıl geçmesine rağmen halen devam etmekte.  Halen en ünlü kadın şarkıcılarımızın, "assolist" denen havalı kadınlarımızın çoğunun gece kıyafeti,  hatta "gecelik" denilebilecek şeylerle sahneye çıkması bir tek bana mı ilginç geliyor?  :)

"Dünyada gecelik ile, gece kıyafeti ile sahneye çıkma modası mı kaldı? Bunu bu kadar sahiplenmek neden?" diyecek gibi oluyorum;  sonra aklıma Ajda Pekkan geliyor, susuyorum.  70'ine merdiven dayamış birisi bir nebze olsun bu geleneği aşmaya çalışıyor!  "TR'de neden bazı şeyler bu kadar mantıksız seyrediyor?"  gibi soruların yeri burası olmadığından, notumu düşüp devam ediyorum.

-İkinci evliliğini-  Ercüment Işıl adlı Galatasaraylı bir futbolcu ile yapıyor. Aslında bir arkadaşının bu beyden hoşlandığını öğrenince ikisinin arasını yapmaya çalışırken, erkek taraf asıl kendisinden hoşlandığını söylüyor ve evliliğe varan duygusal bir yakınlaşma başlıyor aralarında  (gibi gibi)...
Yaklaşık 10 yıl süren bu ilişkiden,   oğlu Ömer ve birkaç kez beraber sahne de aldıkları  -birlikte  Feraye  türküsünü söylerlerdi-   1947 doğumlu kızı Feraye dünyaya geliyor.

        Yanlış hatırlamıyorsam, -son evliliğini-  Arabistan'ın Türkiye büyükelçisi ile yapmıştı.   Evliliği uğruna sahneleri bıraktığı Tevfik Hamza Bey adlı bu adamdan hep sevgi, şefkat ve övgü ile bahseder; daima kalbinde olduğunu ima ederdi.

"Hayatımda ilk kez bir erkeğin, omuzlarımdan bütün yükü alarak beni sevebileceğini onda gördüm" demiş.  Aralarında güçlü bir sevgi bağı olduğu anlaşılabiliyor.

Türk basını ve Dış İşleri çevrelerinde, bu evliliği sonrası çıkan yazılardan ve dedikodulardan çok incindiğini ima ederdi konusu açıldığında. Gazeteciler ve saygın görünen elitlerin tavırlarına karşı eleştirileri, derin kırgınlıkları olan birisiydi.  Bu haberler ve söylentilerden eşinin mesleki olarak kınama alması sebebiyle mecburen ayrılmak zorunda kalmışlar sonunda.

      "1950'de evlendim 1951'de ayrıldım, yani sadece bir sene... Ayrılırken hâlâ aşıktık birbirimize. İstemeye istemeye ayrıldım. Çok direndi, çok mücadele etti ama olmadı, yapamadı. İşinden, sefirlikten aldılar. Ama ben çocuklarımı bırakıp ardından gidemedim. Çocuklarım daha çok küçüktü, Ömer çok küçüktü, Feraye okuyordu... Onları bırakamadım. Keşke bıraksaydım. Şimdi hepsi evlendi  çoluk çocuk sahibi oldu."

          diyor Posta gazetesinde yayınlanan bir söyleşinde.


Bu ilişkisi bitince kendisini geri çekmiş, on yıl kadar bir süre teknesinde yaşamış. Hayvan sevgisi de büyük olan biriydi... Hiçbir zaman ağlak bir kadın olmadan,  neşesini yaşatma mücadelesi içerisinde,  kışın sabah serininde denizde yüzen;   kibirli olmadan, hava atmadan sahnelerde kalmış ve pek çok genç yeteneği desteklemiş biriydi. Hakkında hep "Türk sanat müziği şarkıcısı" deniyor;  oysa  Feraye, Ormancı, Haydar Haydar  gibi pek çok türküyü sanki kendisi yakmış gibi söylerdi.

Yirmi küsür yıl sonra,  bir hava alanında Avustralya'ya mı yoksa başka bir yere mi konser vermek için gitmek üzere uçak beklerken, eski eşi ile bekleme salonunda karşılaşmışlar.   Meğer kendisiyle aynı uçakta Tevfik Hamza Bey'in oğlu da varmış, Müzeyyen Senar'ı görüp babası karşılamaya geldiğinde bundan bahsetmiş. Göz yaşları içerisinde kucaklaşıp ağlaştıklarından ve bol bol eski günlerden sohbet ettiklerinden bahsetmişti. Vedalaştıktan kısa süre sonra da adamın kalp krizinden öldüğü haberini almış zaten.  "O benim onu sevdiğimden daha fazla sevdi beni"  diyordu.

      TV ve ilintili şeyleri uzun zamandır izlemediğim için, ölüm haberlerinde bunlar söylendi mi bilemedim,  paylaşmak istedim.
Allah rahmet eylesin.

Vefatı sonrası paylaşılan, defalarca dinlediğim videolardan biriydi bu. Türkiye'deki yozlaşmayı birçok açıdan izleyiciye sunan Muhsin Bey filminin ilk sahnelerinde de kullanılmış oysa. Ama fark edememişim demek ki...     Bu nasıl bir yorumdur yarabbi!


      Müstesna bir kadındı,  sadece meslek hayatı ile filan değil.   Az görülen bir güç ve sağlığa sahipti mesela. Avcılıktan tutkuyla haz alıyordu. Şuh salon ortamlarında şarkı söyleyen,  ama "salon kadını" olmayan bir kadındı.   Son yıllarına kadar tuttuğu ve kavradığı elma, ayva gibi sert meyveleri birkaç saniye içinde eliyle ortadan ikiye çatlatabilmesi ve cam bardak yemesi bana ilginç gelmiştir örneğin  :)

Veya küçük yaşlardan itibaren kekeme olan bir kızın şarkı söylerken bülbüle dönmesi ve zamanla dilinin açılması...
Zeki Müren, Bülent Ersoy, Muazzez Abacı gibi isimleri yolun başında destekleyip sahneye hazırlaması ve her biri Türk sanat müziği çizgisinde olan bu kişilerin şöhret ihtimallerini ezmemesi de cabası.

Eski şarkılarını dinlerken, bazı yerlerde sanki Zeki Müren yahut Bülent Ersoy okuyormuş gibi geliyor. Bu isimlerin kendisinden bu kadar etkilendiklerini bilmezdim, oysa Senar bunları anlatmış zaten kimi söyleşilerinde.

~ Söyleşilerinden Kısa Kısa ~

• _Neyin özlemini çekiyorsunuz?
  _Evimde oturmanın özlemini çektim hep. Bir de tek bir evlilik yapmanın özlemini çekiyorum. Bir kocayla hayatım geçsin isterdim. Yaşlılığımı onunla geçirmek isterdim.

  
  
  

•       "Mutluluktan uçtuğum bir evlilik yaptım ben onunla...   Bir gün Çin Sefaretinde bir davet vardı. Sefireydim artık ve ilk kez sefire olarak bir davete gidiyordum. Kapıda Çin sefiri ve sefiresi bizi karşıladı. Fransızca konuşuyorlardı, anlamıyordum. Hepimiz salona doğru yürüdük. Ben Çin Sefiri'nin kolundaydım, Tevfik Hamza Bey de onun eşine refakat etti. Salona girdiğimizde herkes bizi süzüyordu. Ben sürekli tebessüm ettim, rüyada gibiydim.  İçimden  ‘Hey koca Müzeyyen, alın yazında bu günleri de görmek varmış’  dedim. Dans müziği çaldı. Kocamın güçlü kolları arasında dans ediyordum, yorulmak nedir bilmiyordum. Dedim ya çok mutluydum! Daha sonra içkimizi tazelemek için salonun bir köşesine geldim. Bir baktım arkamda bir ses, benim hakkımda konuşuyorlar. Duymamı özellikle istediklerinin farkındaydım. Benim için ‘O mu şekerim, Müzeyyen canım. Şarkıcı Müzeyyen’,  yanındaki  ‘Ne işi var burada?’  diyor.   ‘Şey canım işte,  o Arap elçisi var ya,  onunla evlenmiş’...   ‘Ama işte bunlar böyle olur. Şarkıcıdan ne olacak sanki?’  Dondum kaldım. Arkamı dönüp baktığımda konuşanlarla göz göze geldik.  Konuşanlardan biri o devrin Dış İşleri Bakanı'nın eşi Behice Köprülü idi. Çok sinirlendim. Tevfik Hamza Bey fark etti benim bozuk olduğumu ve ‘Ne oldu Müzeyyenim?’ dedi. Onu üzmemek için hiçbir şey söylemedim, ‘Hadi dans edelim’  dedim. Olayı kapattım."

  
  
  
  
• Çoğu biyografide yazanın aksine; iki değil üç çocuğu vardır kendisinin.   İki oğul (Ergun ve Ömer),  bir de Muğla türküsü "Ferahi"den esinlenerek adını koyduğu kızı Feraye.
  
  
  
• Ölüm nedeni:
  
    "Klasik Türk Müziği'nin efsane ismi Müzeyyen Senar, tedavi gördüğü Ege Üniversitesi'nde sabah 7 sularında hayatını kaybetti. Müzeyyen Senar'ın kızı Feraye Işıl, AA muhabirine yaptığı açıklamada, zatürre teşhisiyle Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde tedavi altında tutulan annesinin bugün sabah 07:30 sıralarında vefat ettiğini kaydetti. Müzeyyen Senar 97 yaşında idi. Kısmi felç nedeniyle uzun süredir yürüyemiyor ve konuşamıyordu."
  
  (8 Şubat 2015 tarihli bir internet haberinden)















• 70-80'lerde sahnelerdeki aktif şarkıcılık hayatına veda ediyor. 1972'de Maksim Gazinosu'nda sahnelere veda konserleri düzenleniyor.
                    250'nin üzerinde taş plağa okuduğu,   sayısını internet üzerinde net olarak bulamadığım pek çok 45'lik ve 33'lük plağa sahip olduğu söyleniyor. Özellikle 1930'lar ve 1940'lardaki sesi tabii çok çok farklı. Bizler genellikle bu sesini bilmiyoruz, yaşlılık dönemindeki sesi zannediliyor Müzeyyen Senar denince...
  
  
  1998'de "Bir Ömre Bedel" adlı, içerisinde pek çok ünlü ile düetleri olan bir albümü yayınlanıyor: Tarkan (Benzemez Kimse Sana), Nükhet Duru (Huysuz ve Tatlı Kadın), Nilüfer (Dalgalandım da Duruldum), kızı Feraye ile Feraye türküsü, ayrıca Ajda Pekkan, Sezen Aksu (Gülşen-i Hüsnüne-Canlı), Şebnem Ferah, Fatih Erkoç, Levent Yüksel, Kubat gibi...
  
  
  2004 Harbiye Açık Hava Tiyatrosu'nda Müzeyyen Senar'ın 70. sanat yılı kutlandı.   Mustafa Yolaşan ve İzzet Öz'ün sunuculuk yaptığı gecede; Sezen Aksu, Ajda Pekkan, Emel Sayın, Özcan Deniz, Sertab Erener, Adnan Şenses, Sibel Can, Ahmet Özhan, Levent Yüksel, Aşkın Nur Yengi, Göksel, Fatih Erkoç, Mustafa Keser ve Mustafa Sağyaşar;  Müzeyyen hanımın sanat hayatı boyunca seslendirdiği eserlerden örnekler sundular.





• Şarkı söylemenin "bağırmak" olarak algılanmasından rahatsızdı. Bağırmadan şarkı söylemekten yanaydı. Yorum olarak genç yeteneklerden kimi beğendiği sorulduğunda "Sibel Can" demişti bir yerde.   Ayrıca 1998 yılında kendisine verilen Devlet Sanatçısı ödülünü de kabul etmemişti.  Onlarca kişiye bu ödül verildikten sonra kendisinin akla gelmesine incinmiş olmalı.

 2005 yılında “Cumhuriyet'in Divası Müzeyyen Senar” adlı kitap Remzi Kitabevi tarafından yayınlandı.  Radi Dikici'nin kendisi ile yaptığı sohbetler ve araştırmaları sonucu ortaya çıkan bu kitabın tanıtımı için Senar ekranlarda birkaç programa da çıkmıştı.

Uzman TV,  Radi Dikici ile Müzeyyen Senar üzerine yapılmış bir dizi söyleşiye yer vermiş, kısa kısa bir dizi video,  izlemeye değer.
Ben sadece ikisini paylaşıyorum burada:

http://www.uzmantv.com/muzeyyen-senarin-kac-tane-tas-plagi-var
http://www.uzmantv.com/istanbula-nasil-geldi            

• Okan Bayülgen'in bir dönem yapmış olduğu ZAGA isimli programa konuk olduğu bölüm özel bir yayındı. O yıllarda "yok antipatik, yok şu bu" diye Bayülgen'e boyalı basında burun kıvrılırken;  Müzeyyen Senar gibi pek ekranlara çıkmayan büyük bir ismin  gecenin bir yarısı bu şova çıkmayı kabul etmesi bile bir enstantane idi,  anlayana...

  Yaş grubu itibariyle benim de kendisi ile tanışmam ve sevmem bu program ile oldu. Ancak maalesef şu an internette bu bölümle ilgili hiçbir görsel materyale ulaşamadım. Belki ayrıntılı bir okurluk yapılırsa Ekşi Sözlük'te ilgili tarih ile ilgili birkaç entry'e rastlanacaktır diye düşünüp oraya da baktım, ancak Ekşi'deki bilgilerin hiç bir kalıcılığının olmadığını bir kez daha görmüş oldum maalesef   :(
  

  Bu programdan yaklaşık üç sene sonra (2006), Bayülgen'in hazırlayıp sunduğu Televizyon Makinası'na da çıkmıştı. O güne ait bir video kaydını çok şükür bulabildim!  Kısa bir şey,  silinmezse eğer linki şu:
  Televizyon Makinası,  4 Mart 2006

Müzeyyen Senar avcılığa düşkün biriydi.

İyi bir avcı ve atıcı olduğu söyleniyor. Bursa'da gecesinde konsere çıktığı zamanların sabahında avlanmaya gittiğini anlattığı bir anısını dinlemiştim sanki  :)

• “Ben kavga ederim, kavga ayırırım. Adam dövmüşlüğüm de vardır.   Bir defasında Çengelköy'de, 10 lira taksitle aldığım kürküm üzerimde salına salına yürürken, adamın teki arkadan el attı. Bir vurdum, yere yapıştırdım! Orada oturan bir paşanın oğluymuş.”

“Dolu dolu yaşadım. Ve de sağlıklı. Dahası bazen hiçbir şey içmeden, sadece kendi sesimden sarhoş olacak kadar mutlu.   Hayatta her şeyim oldu; mücevher, kürk, ev, han, hamam... Hepsi gitti. Umurum değil. (Kömür karası terrier köpeğini sevgiyle kucağına alarak) Şu gördüğünüz dört ayaklılardan başka kazık yemediğim kimse kalmadı. Ne çok aldatıldım, bir bilseniz! Her seferinde bile bile aldandım ama elimde değil. Neyse canım sağolsun,  önemli olan sağlık.”
(Müzeyyen Senar anılarından)




“Hamam merakım her zaman vardır.   Karnım burnumda olduğu halde, 1 Şubat 1947 günü hangi akla hizmetse, Galatasaray Hamamı'na gittim. Hamama yeni girmiştim ki, birden sancım tuttu. Dışarı çıkıp hemen doktor Bahar'a telefon ettim. O da 'Çabuk eve dön' dedi.  Ev çok yakın olduğu için Nazmiye koluma girdi ve yürüyerek eve geldik. Doktor muayenesini yaptı ve 'Saat üçten evvel doğurman söz konusu değil, ben buraya uzanıyorum, üçte uyandırın' dedi. Biz her türlü hazırlığı yaptık. Saat üç olunca Bahar kalktı ve beni tekrar muayene ettikten sonra 'Vakit tamamdır' dedi. Gerçekten birkaç dakika sonra doğum gerçekleşti. Bir kız çocuğum olmuştu. Sevinçten çıldırmıştım.  "Feraye'dir bu kızın adı!"  dedim.”
(Müzeyyen Senar Biyografi,  Remzi Kitabevi)

• Bazı eski şarkılarının linklerini paylaşıyorum,  sesindeki değişime dikkat.
  

  Akşam Olunca Yarelerim Sızlar:
  
  https://www.youtube.com/watch?v=id7GuhT1hNk    (umarım silinmez)
  
  
  Ceviz Oynamaya Mı Geldin Odama:
  https://www.youtube.com/watch?v=BECevuNs7HA
  
  
  Gamzedeyim Deva Bulmam  (Taş plak kaydı)
  https://www.youtube.com/watch?v=phG5uwmPWIo
  
  
  Meşhur  "Aldırma Gönül"  Müzeyyen Senar yorumu ile:
  
  https://www.youtube.com/watch?v=grJns5mAsF4
  

Müzeyyen Senar, Eylül 1952'de on günlük bir seyahat için gittiği İngiltere'de BBC Türkçe için şarkılarını kaydediyor. (27/09/1952 ©BBC)   Sağdaki resimde,  çocukluğumun sanat müziği şarkıcılarından; sahne hakimiyeti, sesi ve fiziği ile özel yeri olan  (ve maalesef şu anda internette hakkında çok az şey bulunabilen)  Sevim Tuna ile...
         Aşağıda Zeki Müren, Bülent Ersoy ve Safiye Ayla ile çekilmiş çeşitli resimleri...

Ekstra Okumalar:

1. "Son röportajını Posta'ya verdi"  Müzeyyen Senar komaya girip konuşma yetisini kaybetmeden önce son röportajını Posta'nın pazar ekinden Suna Akyıldız'a vermişti. Bu konuşmayı yaptıktan kısa bir süre sonra felç geçirdi. İşte o röportaj.
2. "Cumhuriyet’in Diva’sına veda…"  Yıldıray Oğur  ölümü sonrası yazmış bunu. Özellikle son yarısı ibretlik. Kadın ve Özgür olmanın bedeli bu baskı topraklarında ne kadar zor?
3. "Fasl-ı şahane gibi bir hayat"  Erdal Şafak - Sabah (16 Temmuz 2005)
4. Sanatçının yaşamından kesitler içeren bir  NTV videosu
5. 'Öz Feraye'yle Bodrum buluşması - Nur Çintay A.'nın bir Radikal yazısı, Ocak 2006 tarihli.
6. Kendisi ile yapılmış bir video söyleşiden çok kısa bir bölüm, biyografi.info sitesinden:  tıklayınız
7. "Cumhuriyet Musikisinin Divası"  Yazar Birgül Çetin'in 2012'de yayınlanmış biyografik yazısı

Kaydın yazıya sığmayan diğer etiketleri:  Edebiyat,  eğitim,  para,  kibir,  80-90s,  Tarih?,  2015

Rol Modelleri & İkonlar

Yıllar önce internet üzerindeki yazılarıma ilk başladığımda, yakın çevremdekilere konuyu hiç açmadan sessiz sedasız karma şeyler paylaşıyordum. Kendini "eğitimli, kültürlü, elit, demokrat" olarak tanımlayanların bile en ufak bir hiciv ya da eleştiriye tahammülü olmadığı bir toplumda; gerçek hayatımda yaşadıklarım çevresinde yazdıklarım epey başımı ağrıtabilirdi, eğer anonim kalmasaydım. Nitekim, maalesef yanılmadığımı ilerleyen zamanlarda deneyimlemeye başladım.

Yine de rahat durmayıp bir yakınıma bu yazıların bahsini açtım. Edebi kültürü ve okuma deneyimi yüksek biri ve benimle ortak anıları olan, zaaflarımı gözlemlemiş biri olarak yorumunu duymak istemiştim. Israr ettim. Benden yazılarımı incelemek için bir zaman süre istedi.
Birkaç hafta geçtikten sonra telefonla arayıp birkaç eleştirisi ve bazı önerileri olacağını söylediğinde çok heyecanlanmıştım. Bana söyleyeceklerine gerçekten hazır mıydım? Beynimde acayip sorular meraklarla buluştuk sonunda..

"Neden kısa ve öz yazmıyorsun ki?" dedi bana. "Kitlenin ilgisini çekecek şeyler yaz, hatta yemek tarifleri bile yazabilirsin.  Yılmaz Özdil  gibi yaz diyorum sana!"

Yaşadığım afallama,  sudan çıkmış balık durumu...
Hani "kahvehane ağzı" üslubuyla donatılmış gazete köşeleri, çift enter ile makale donatan şişirilmiş diğer Hürriyet isimleri bir yana...
Adam bildiğin kafatasçı!

Ve benim gibi burnunun dikine gitmekten başka bir yol bilmeyen biri için bunun anlamı belli idi; bu sohbetten sonra daha da uzun yazmaya başladım,  "kitle" dediği şeyden daha da uzaklaştım hatta...
Ekşi Sözlük'ün yazarlığı bir yana,  düzenli okurluğunu bile bıraktım.
Ki internete telefon hatları üzerinden bağlanıp gelen faturayı elimize aldığımızda deryaları aştığımız o zamanlarda bile yap(a)madığım bir şeydi bu.

Tam o zamanlarda gazeteci Cüneyt Özdemir; Cihannüma adlı köşesinde  Hakkı Devrim kendisinin bir yazısındaki Türkçe dil yanlışlarına işaret etti diye alaycı ve sert bir yazı yazmıştı. Radikal'in en eski yazarlarından,  (bir zamanlar CNN Türk'te birlikte sabaha dek süren yılbaşı programları yaptıkları)  babası hatta dedesi yaşındaki bu esaslı adamı iğneliyordu:  Yazılı basındaki dil yanlışları ile uğraşacağına "nasıl daha popüler olurum ve daha çok tıklanırım?"a kafa patlatsan daha iyi olur, gibisinden pespayelikler...

Takip eden aylarda gazetedeki yönetim değişiklikleriyle, Hakkı Devrim gibi Radikal'i Radikal yapan yazarların çoğu ayrıldı-uzaklaştırıldı; yerlerine Cüneyt Özdemir gibi "pop yazarlar" yerleştirildi. Yazma tutkusu olan gençlerin Radikal'de blog sayfası açmak için koşuştuğu bir dönemde, ben bırakın orada yazmayı, Radikal internet sitesinde yıllardır alışkanlık haline getirdiğim haber altı yorum yapmayı bile bıraktım.

Pop kültürümüzdeki bu yapış yapış "Halkımız bunu istiyor", "Halkımız bunu seviyor"culuktan da tiksiniyorum. Bunları şimdi neden yazıyorum, bilmiyorum.. Tek bildiğim: Dün sabah birine telefonda "Artık Hürriyet'te  rol modeli önerin Yılmaz Özdil de yok"  dedim.
Evet dedim.  :)

* Foto:  St. Paul Katedrali merdivenleri,  Londra

Direksiyon Sınavı

Bu pazarki ehliyet direksiyon sınavım tam bir sukut-u hayal idi. Konuya hemen gireyim (çok lazımmış gibi) zira yazmazsam, biraz daha deliricem.

Bendenizin ilk hakta kalma nedeni: Aracı park ederken stop etmek.  "Kontrollü ve rahat yarım saatlik bir sürüş yaptığım" söylendikten sonra, boş alanda olması gerektiği gibi park ederken aracı stop ettirdim diye başarısız sayıldım. Ben de 13 Temmuz'dan beri bir şekilde trafikte stop etmesine denk geldiğim herkese takılıyorum, sen sınava girsen kesin kalırdın diye... Kurs hocamın dediği ise benden kaynaklı değilmiş, "Bu işlerde büyük bir rant var" dedi. Gene anlamadım. Zaten Milli Eğitim'e dair pek çok şeye anlam verebilmiş değilim.

Anladığım tek şey, yeni sistemde pek kimseyi ilk seferde geçirmek istemedikleri. Böylece tekrar özel ders al, tekrar sınav ücreti öde, denetmenlere de iş çıkar hem... Aracı yarım saat boyunca o kadar güzel ve rahat kullandım ki, son anda park ederken stop ettim diye iş bitti. İnsanların haram para kazanmak için abartılı şaklabanlık yaptığı bir yer olduk bence.

İkinci hakkımda:  Yola çıktıktan kısa süre sonra sınav caddesinde bir kaza nedeniyle yol tıkandı. Açıldığında da "Sürenizi doldurdunuz" diye başarısız sayıldım. Yani 10 dakika (yoldaki her araç gibi) olduğum yerde dururken, hız limitlerini aşarak dahi 20-25 dakikada şehrin en işlek güzergahlarından birinde, üç trafik lambasını da hesaba katarak, belirlenen uzun yolu iki kez turlamak zaten mümkün değildi. O gün bir sürü insan bu süre aşımı sebebiyle başarısız sayıldı ki park alanı girişindeki yoğun hafta sonu trafiği ile tıkanma gibi saçma sapan durumlar da oldu... Milli Eğitim Müdürlüğü'ne itiraz dilekçesi vermek istediğimdeyse "Ehliyet Direksiyon Sınavı ile ilgili itiraz kabul edilmediği" cevabını aldım. Herhalde ülkenin en dokunulmazı bu konudur,  bir temyizi bile yok!

Mide sorunlarımla sınav sonrası kızgınlığım birleşince, toplamda tam üç gündür damla uyumuş değilim. Olayı ve tepkimi Facebook duvarımdan paylaştığımda bir arkadaşım şöyle dedi:

Niye kotu tarafindan bakiyorsun ki! Her onune gelen ehliyet aldi diye degilmi bunca kaza bunca aci. Iyi tarafindan bak olaya.

..........Valla ben hayatta bu kadar iyimser olamadım maalesef  :(

Evet Türkiye'de önüne gelene ehliyet verme saçmaığına bir son verilmesi gerekiyordu ve bu yeni sistem daha yapıcı oldu. Beri yandan art niyet ve para hırsına da kılıf bulundu. Sınav sırasında iki kez, kendi şeridimde ve normal hızda giderken üstüme kıran "EHLİYETLİ hıyarlar"a rağmen sakinliğimi bozmadım ve düzgünce sıyrıldım. Ama parkta stop edince kalıyorsun? Koskoca şoförlüğü alıp bir stop etmeye indirgemekle mi kazalar bitecek??  Ya da kaza sebebiyle yok kapandıysa ben ne yapabilirim, aracı helikopter gibi havalandırarak uçmam mı bekleniyordu,  nedir yani?

.......... Kardeşim de beni sınav öncesi rahatlatmaya çalışıyor, "Saçmalama, stop edeni hemen bırakırlar mı! Ben bile 15 senedir kullanmama rağmen gelirken stop ettirdim gördün işte, panik yapma!" diyordu.

.......... Bırakma şekilleri ise kırıcı idi.  İlk hakkımda, yarım saatlik övgü dolu sürüş ertesinde arabayı stop ettirir ettirmez, yanımdaki denetmen hemen dedi ki arkadaki kurs hocasına dönüp:

_"Hocam sizi alabilir miyiz direksiyona?"

Bu nasıl bir tutumdur? Kimi kandırıyoruz ki, bu sınavda ehliyet hakkı kazananların hepsi direksiyonun kompedanı mı oldu yani? Hem daha ne kadar araç kullanma deneyimimiz oldu ki  yıllardır kullananların dahi yapabildikleri hataları aşmamız bekleniyor?
Ayrıca bir tanesi tam park etme sırasında olacak şekilde, tam iki kez yanımdaki denetmeni elini dışarı atarak sağ aynayı neredeyse tamamen kapattığı için uyarmak zorunda kaldığımı da eklemek isterim.  (#Art niyet?)
Keşke sürücü adaylarının da denetmenleri değerlendirme imkanı olsa!

Fakat benim için çanların asıl çaldığı an, Ek$i Sözlük'te Direksiyon Sınavı başlığında yazılanlara göz gezdirdiğimde yaşandı. Bir de sonuçları öğrenmek için kursa gittiğimde... Ters şeride girenler, fazla hız yapanlar, vites hep 1'de iken sürmeye çalışanlar, --şerit değiştirirken ve dönüşlerde sinyalleri unutanlar: bizzat ben şahidim-- şu bu... Maaşallah ehliyetlerini almışlar.

..........Bir kez daha bazı insanların şanslı bazılarının doğuştan yıldızının düşük olduğunu idrak etmiş oldum,  çok lazımmış gibi.

Hep  "geç ve güç".
Sanırım kendi milliyetimle kurabildiğim tek bağ da bu.

Son olarak:  Sakinlik ve soğukkanlılık, sınavda önemle baktıkları özellikler arasında. Okuyan ve henüz sınava girmemiş varsa aklında bulunsun,  bu önemli.

16 Ağustos 2014 Cumartesi günü:

Bugün direksiyon sınavım vardı, bu ikinci girişim.  Yanlışlıkla Pazar günü demişler bana,  15 dakika kala arayıp çağırdılar  "bugündü aslında hemen şimdi gelebilir misiniz?"  diye...  Paldır küldür taksiyle ucu ucuna yetiştim.

İkidir ehliyet sınavına giriyorum ve park etme aşamasında bırakılıyorum. Sorun:  Yavaş park yapmammış,  gerçekten yavaşım.  Fiziksel aktivitelerimde kendimi bildim bileli yavaşlık var bende.  Hayatımın geri kalanında olduğu gibi araç kullanırken de yansıtırım bunu.  Orta hızda ve rahat araç kullanırım ama bu park etmede  "2 DAKİKALIK SÜRENİZİ DOLDURDUNUZ"  deniyor dubalara girerken,  ben bırakılıyorum.

     (Bu arada sınavı geçenler arasında kim 2 dakikada park alanına girip çıkabilmiş,  o da ayrı muamma!  Öyle bir sıra var ki park kısmında zaten,  beklemekle toplam sürenin yarıya yakını gitti gidiyor.)   Delirmek üzereyim!  Özel ders de alıyorum ama illaki  ya park yerinde benden öncekinin çıkışını beklerken zaman kaybediyorum,  illa bi terslik gecikme oluyor..  Diğer herşey tammış, park olmuyormuş.  Ne stop ettim bu kez  ne dubalara çarpıyorum  ne arabayı yamuk bırakıyorum,  sadece iki dakikayı aşıyormuşum.  Yazılı sınavdan 94 aldım, direksiyona bir daha girsem gene kesin kalıcam parkta.

Son iki yıldır ehliyet alan arkadaş ve tanıdıklarımdan kaza yapanlar oldu. Rampa kalkışında sorun yaşayanlara bile ehliyet verebiliyorlar ama park çok ÇOK ciddi bir durum,  orada sorun varsa ehliyet alamazsın yeni sistemde.
     Boş alanda park ederken stop edersen kalırsın,  iki dakikada dubaların arasına girip çıkamazsan kalırsın... Çarpmak ve kırmızı ışıkta geçmek gibi iki salaklığı yapmadıktan sonra,  yeni sistemde B sınıfı otomobil ehliyeti almada belki de en önemli nokta  "PARK AŞAMASI".

Ben bu mantığı çözemedim.  Eğer ülkemizde kaza istatistiklerinde azalma varsa,  bunun nedeni şehir içi ve dışı yolların genişletilmesidir,  peş peşe pek çok noktaya konan kamera ve radarlardır,  plakalara yazılan cezalar sebebiyle sürücülerin dikkatli ve kontrollü olmalarıdır.  Yeni sistem medyada abartıldığı kadar faydalı olmayacak,  zira uygulamada sakat bir mantık üzerinde gidilmekte.  Acaba sadece bizim bölgede mi böyle yoksa tüm TR'de mi?  Ben anlayamadım.  Bu sistem mi trafik güvenliğini sağlayacak?

Acayip ağır konuşup küfür de ettim bu sefer,  artık sinirlerim nasıl tükenmişse... Bir dahaki hakkımda da kalıcam malum,  gökten yeni bir BEN  inecek hali yok.
Bunu bir yere şikayet etmek istiyorum.  Milli Eğitim,  uygulama sınavı ile ilgili itiraz dilekçesi kabul etmiyormuş, bana söylenen bu.  İtiraz edemediğin kadar tartışılmaz bir uygulamada ne terslikler yaşanabilirse payıma düşüyor. Kimse okumayacak veya kaale almayacak muhtemelen ama ben artık bu saçmalığı taşıyamıyorum.  Kaç kişi iki dakikada park edip alandan çıkabilmiş ki?  Nerede yazıyor bu kural?  Kimsede sürülmeyen gerekçeler bende sürülüyor.

Derdim büyük, bugün sinirden saçımın telinden üzerimdeki kıyafete kadar sucuk gibi oldum  ve yolun ortasında deli gibi küfür ettim!  Kendimi tanıyamıyorum artık ne kadar sinirler bileylenmişse...  Az kaldı Nietzsche gibi  "Tanrı öldü!!"  diyecektim.  Yeni ehliyet sınavının mantığını anlayamıyorum,  ben de ehliyet almakta gecikince,  artık ölene kadar muhtemelen elim direksiyona değmez.  Zaten bu kadar özgüven sarsılması bu kadar saçmalık ve bu kadar lanetten de hayır çıkmaz.  Belki bunda da bir hayır vardır ama ben artık bir insanı boğmadan nasıl rahatlarım onu bilemiyorum.

Ülke Gündemine dair Subjektif Yorumlar

Ergenekon Davası  zamanlarında  Kemalistler;
iktidara muhalif olanları (yani muhalefeti) eleştiren ve CHP'yi yeren herkese "Fetocu-şakirt" diye hakaretle karışık alay edenler; şimdilerde Facebook, Twitter gibi sosyal medya ortamlarında Fethullah'ın beddularını paylaşmakta!  İktidara karşı yerel seçimlerde "Yolsuzluk" videoları ile ortam dinlemelerinden medet ummakta. Dahası Cemaat ile birlikte ortak adaylara oynamakta.

Bu günleri de dördük  :)

Bu nasıl bir lanettir ki, kendi okları ile kendileri vurulmakta ancak farkında bile değiller?  (Sonra Yolsuzluk'tan vuran tarafın adayının Sarıgül olması?? AkParti'nin Ergenekoncularla dansı?)

Kemal Kılıçdaroğlu CHP Genel Başkanı olduğunda, şahsı hakkında bazı kaygı ve düşüncelerimi yazmıştım. Türkiye gibi siyasetin bir değirmen öğütücülüğünde olduğu bir ülkede,  Uğur Dündar'ın bir ekran şovu ve bir kaset skandalı ile anında genel başkanlığa oturmuş bu kişinin; yeterince deneyim, kadro oluşturma ve hitabet gücünde olup olmadığı ilk şüphelerimdi. O dönem Ekşi Sözlüğe bunları yazdım diye saniyeler içerisinde neredeyse tüm enrty'lerim kötülenmişti.  Şimdilerde bizzat bu partinin kendi kitlesi içerisinde lider değişiminin şart olduğu konuşuluyor.

Bana ve benim gibilere yapılan hakaretlerin, söylenmiş kırıcı lafların hepsi sahiplerine döndü.  (görmesini bilene)

Ve  Erdoğan:
"Youtube  ve  Facebook'u kapatabiliriz.
Bu milleti Facebook'a, Youtube'a yedirmeyiz!"   buyurmuş.

Bu nasıl bir ülkedir ki, her daim bir SANSÜR ruhu canlı tutulmakta ve korku ile sindirmede ana silah olarak kullanılmaktadır. Üstelik ülkemizin pop kültüründe zeka ve inceliğin çok küçümsendiği de açıktır. Burada hepimizin bir özeleştiri yapması şart.

2010  senesi idi sanırım;   Atatürkçü Düşünce Derneği  (ADD)  Başkanı
Tansel Çölaşan,  Türkiye'de  YouTube'un ve Google'ın dahi kapatılmasına destek veriyordu!!!!  Özetle, YouTube'daki Ata'yı eleştiren yayınlardan ve Google'daki tarama sonuçlarından rahatsız olup sansüre destek vermiş. Şöyle diyordu: "Bizim için Atatürk bir demokrasi ve kadın özgürleşmesi sembolüdür. Bu ona saygı ile ilgilidir. Ben mahkemenin (Ankara 1. Sulh Ceza Mahkemesi) verdiği karardan rahatsız değilim."
(Bu şahıs Danıştay eski Başkan vekili!)

Binali Yıldırım'ın  Ak Parti Ulaştırma Bakanı olduğu dönemde, Google ve ilişkili yayınlar TR'den yasaklanmıştı bir dönem. Güya sebep "vergi ödememesi" idi. "Bu ülkeyi Google mı yönetecek?" diye soruyordu kendisi. Blogger ve Google Earth gibi çeşitli hizmetlere de erişim engellenmişti böylece.
YouTube ise senelerce kapalıydı zaten.  Tam açıldı derken bu sefer de Deniz Baykal'ın gizli çekim görüntüleri yayınlandı diye kapatılması için dava açılmıştı.  Yani sonuç olarak:
Bizim neslin de geriye bıraktığı zihniyet aynı olacak gibi...  (#sansur)

Ve 7 Mart'ta İlker Başbuğ serbest.
Zirve yayınevi cellatları serbest.
Erhan Tuncel  ve  Reza Zarrab serbest.
Kısacası  Hrant Dink  dışında herkes tahliye oldu.
(Dağılın!)