7 Haziran 2009 Pazar

Türkçe Notları


Ülkemizin resmi dili Türkçe biliyorsunuz. Ayrıca Türkler olarak anadilimiz de Türkçe.
Hatırlarsanız ülkemizde uzun yıllar, özellikle Kürtçe şarkı-türkü okunması mevzularında bile epey patırtı kopartılmıştı. "Eğitim dili de, herşey de Türkçe olsun. Burası Türkiye!" diye.

Şimdi gelelim, sözde üstün tutulan bu Türkçe'nin güncel hayattaki kullanımına...
Son zamanlarda özellikle 2 tane absürd kullanım dikkatimi çekiyor.

Birincisi: Bîhaber/Bir haber
Mesela şu günlerin popüler programı Yemekteyiz hakkında yorum yapan bir yazar demiş ki, "Yemek yapmaktan bir haber olan bu bayanın orada ne işi var?"

Kuzum 'bir haber' ne demek Allah aşkına? Bu cümlede anlatmak istenen düşünce ile '1 haber' uyuşuyor mu hiç?
Aslı 'bîhaber' olacak.
bî- Farsça'da olumsuzluk anlamı veren önek (na- gibi). Bulmacalarda da sorulur bunlar. Eklendikleri kelimeye olumsuzluk katarlar. (bihaber, namütenasip gibi...)
Bîhaber 'habersiz' demek. 'Namüsait' de 'müsait olmayan'. ("Bu imkân ve şerait (Şartlar/koşullar), çok namüsait bir mahiyette tezahür edebilir" Atatürk-Gençliğe Hitabe)

İkincisi: Namı diğer/Namı değer
Yıllardır biz bu kelimeyi 'Nâm-ı değer' olarak öğrendik.
Şimdi öğreniyoruz ki 'Nâm-ı diğer' imiş.
Peki neden eski bir ifade olmasına rağmen eskiler tarafından bunca zaman yanlış kullandı? Veya bu ifadenin doğru olduğu nereden çıktı? Türk Dil Kurumu (TDK) kullanım dilindeki gelişmeleri seneler sonrasından takip eden bir kurum olduğundan, bu ifadenin doğru kullanımına da henüz yer vermemiş internet sitesinde. Normaldir. Adamlar en son 'televizyonda zap yapmak/zapping' kelimesine alternatif olarak şunu önermişlerdi: 'geçgeçlemek'. (Yorumsuz)


Bir de -de,-da bağlacı ile -ki bağlacı var ki bunlar da çok yanlış yazılıyor.
Sıradan vatandaş ve internet kullanımları ayrı şey. Nihayetinde kişinin kendi tercihidir dil kullanımı ve dil özeni. Ancak görsel ve yazılı basında dahi bir sürü Türkçe hata ile basımlar yapılıyor.
Doğaldır, Türk Medyası bu.

Sonuçta İlkokul'dan beri Türkçe dersini görüyoruz.
Üniversite sınavlarında tercih edeceğin bölüm ne olursa olsun, Türkçe de çözmen gerektiğinden bir de ÖSS kurslarında...
Üniversiteyi kazandın diyelim.
Bitmiyor, gene Türkçe dersi seni karşılıyor.
Bu derslere ek olarak ayrıca adına 'internet' denen bilgiye çok kolay ulaşım sağlayan bir ortam da var günümüzde. Bir tıkla doğrusunu öğrenebilmen mümkün.

Peki sonuç ne?
Mesleği dil üzerinden olan adamlar bile olaydan bîhaber.
Zaten 40 kere söylemekle, milleti baymakla olan eğitimden de başka birşey çıkmaz pek.

(Ayrıca bkz: İngilizce Eğitim)

Hiç yorum yok: