sözlük etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
sözlük etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

15 Kasım 2020 Pazar

 Şu Lanet  Liyâkat!

(liyâkat:  Bir kimsenin iş verilmeye uygunluğu,  güven duyulmasını sağlayan niteliği,  işe yaraşırlık durumu, uygunluk.  yeterlilik, kifayet.)

« Herkes liyâkat düzeni istiyor!
Dinlediğimizde istemeyen yok.
Bu noktada iki sorun var:
Birincisi,  herkes kendini liyâkatli sanıyor.
İkincisi, liyâkat isteyen herkes kendi çöplüğünde liyâkat istemiyor. »

(Atila Demirkasımoğlu)


Geçen hafta Facebook'ta yapılan bir paylaşımdı bu,  burada da bulunsun istedim.

Dikkat edin,  kendi okulu / iş yeri / reel hayatında hiçbir "burda işler böyle gelmiş böyle gider" yasasına karşı çıkmayan,  yanlışa "yanlış" demeyen;  hadi demedi diyelim,  diyene de destek vermeyen; destek vermemeyi de geçtim,  sessizlikle dahi karşılık vermeyip hakka sürekli karşı çıkan insanlar...  Sosyal medyanın başına geçince, siyasetçiye gazeteciye ayarı verip ünlüyü - statülüyü fırçalayıp vicdanını fönlüyor ve  günlük  "iyi / makbul vatandaş"  pozunu kesiyor.

Maskeli baloda günler böyle geçip gidiyor.


13 Ocak 2011 Perşembe

 Gündem  Aralık 2010-3

(Zamanda ne kadar geriyim görüyorsunuz ki halâ Aralık 2010 haberlerindeyim.)


İsrail'de yangın  /  Mount Carmel forest fire
İsrail'in kuzeyindeki Karmel dağlarında  (Haifa)
2 Aralık'ta gün ışığında çıkan ve hızla yayılan yangın, Akdeniz'e komşu ormanın büyük bölümünü tahrip ettiği gibi insan hayatlarına da mâl oldu.  42 veya bazı kaynaklara göre 44 kişinin öldüğü söyleniyor. Ancak 5 Aralık'ta söndürülebilen yangında, yakınlardaki bir hapishanedeki  (Damun Prison) suçluları bölgeden taşıyan bir araç, içindeki resmi görevliler ve yangını söndürmek isteyen itfaiyeciler + bazı polis görevlileri ile birlikte alevler içinde kayboldu. Olaylar sırasında yakınlardaki yerleşim yerleri boşaltıldı. Başbakan Benjamin Netanyahu'nun talebiyle çeşitli ülkeler yangını söndürmede İsrail'e yardımlar gönderdi;  benim aklımda Rusya'nın gönderdiği büyük yangın söndürme uçağı kaldı. Filistin İtfaiye teşkilatının da çalışmalara katıldığı söyleniyor.

"Kambersiz düğün olmaz" kabilinden, özel bir talep olmamasına rağmen Türkiye yani ülkemiz de iki yangın söndürme uçağı gönderdi. Davos'taki "One Minüt" çıkışıyla başlayıp Mavi Marmara olayları (Gazze filosu baskını/Gaza flotilla raid) sonrasında yaşanan karşılıklı zıtlaşmalar içerisinde debelenirken, bu şaşırtıcı gelişme karşısında İsrail hükümeti adına Başbakan Netanyahu teşekkürlerini sundu ve "Bunun iki ülke arasında daha iyi ilişkilerin başlangıcı olmasını umduğunu"  söyledi.


İşte her şey de bu noktadan sonra başladı. Tayyip Erdoğan parti grup konuşmasında "Yeni bir sayfa için suçun itirafı, özür ve tazminatın gerektiğini; ayrıca hafifletilmiş durumdaki ambargoların tamamen kaldırılmasından yana olduklarını" belirtti ve "(Özür konusunda) birey-devlet ayırımı olamayacağını, bu konularda adımlar atılmadığı sürece normalleşme beklenmemesi gerektiğini"  ekledi. Bir ara başta Haaretz gazetesi olmak üzere medyadan yansıyan haberlere göre Netanyahu'nun ılımlı tavrı sanki bir beklenti oluştursa da, İsrail Parlementosu Knesset  15 Aralık 2010 tarihli oturumuyla hayal kırıklığı yarattı. İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı ("alçak koltuk-yüksek koltuk" insanı)  Danny Ayalon, "İsrail askerlerinin mutedil davrandığını ve sadece 9 kişiyi öldürdüğünü,  teröristleri ise serbest bıraktıklarını"  söyledi.
(Soru:  Serbest bıraktıysan niye "terörist" dedin;  gerçekten teröristlerse neden serbest bıraktın?)


(Bilemiyorum tüm bunlar iki taraf siyasetçilerinin oy deposu olarak danışıklı dövüşleri midir;) zaten apartta bekler gibi duran Dış İşleri Bakanı Avigdor Lieberman da: "Türkiye'den özür dilemek teröre teslim olmak anlamına gelir" dedi ve asıl kendilerinin tazminat talebi olduğunu vurguladı.

Ve başladı gene aynı şeyler konuşulmaya... Aralık Türkiye gündemi yine İsrail haberleri ile doluydu. (Bence danışmanları Başbakanımıza nitelikli bir Türkçe sözlükte "özür" kelimesinin karşılığında yazanları okuması tavsiyesinde bulunmalı. Her iki taraf için de tekrarlanabilme ihtimali olan tavırlarda özür dilenmesini talep etmek hiç de hoş bir şey değil;  hele ki bunu bir felakete yardımdan sonra yapmak.)



Hey Wiki Wiki!
Açıklanan (ve daha önceki bir Gündem yazımda not düşeceğimi yazmama rağmen hala bir arpa boyu yol alamadığım) Wikileaks Türkiye haberlerindeki, iktidar partisi ve bakanlar hakkındaki iddialar sonrası AKP asıl suçluyu derhal buldu:  İSRAİL!

AKP Wikileaks Araştırma Komisyonu'nun başına, belgelerde hakkında ağır ithamlar olan Abdülkadir Aksu'nun getirilmesi ise tam bir sarkazm/ironi.



Kemalizm tartışmaları
Yıllardır ancak kısıtlı bir çevrede yapılan Kemalizm ve Atatürk ilkeleri üzerine tartışmalar, kamuoyunda yaygınlaşmakta. (Belki zaman bulduğumda bir Kemalizm kolajı yayınlayacağım. Bu konular çok detaylı, uzun ve tartışmalı olduğundan  yazmak  bazen içimden gelmiyor.)



Zamlar
Hangi parti başa geçerse geçsin Türkiye'de vazgeçilmeyen bir iktidar alışkanlığıdır peşpeşe hayata geçirilen zamlar. Yeni düzenleme ile alkollü içkilere yansıtılan orantısız ÖTV artışlarına daha önce Aralık 2010-1'de değinmiştim.  Durmadan artışını sürdüren bir diğer meta da: Benzin. "Benzine zam", "Benzine yine zam geldi", "Yeni benzin fiyatları" gibi son haftalarda süregelen nice zamdan sonra artık atacak değişik bir manşet kalmayınca şunu tercih etmişti bazı medya-haber siteleri:
"Vatandaş isyan etti:  Yıl bitti,  benzin zammı bitmedi!"



TSK ve Deniz Kuvvetleri'nde son dönemde basına yansıyan fuhuş ve şantaj çeteleri haberlerinden -kısaca- daha önce de Gündem başlıklarında değinmiştim.
(bkz:  Gündem Kasım 2010)

Askeri Casusluk ve Şantaj Soruşturması'nı yürüten özel yetkili İstanbul Cumhuriyet Savcısı (Ergenekon Davası'na sonradan dahil olan savcılardan) Fikret Seçen tarafından Aralık ayının ilk haftasında (6 Aralık 2010) Gölcük Donanma Komutanlığı'nda bir arama yürütüldü. Güvenlik için Genelkurmay Başkanlığı'ndan görevli bir albay nezaretinde ve askeriye tarafından kamera görüntüleri eşliğinde çalışmaların yapıldığı not düşülüyor. Çuvallar dolusu el konan belgeler içerisinde yeni darbe planlarının olduğu, askeri müdahale sonrası neler yapılması gerektiğine ilişkin bilgiler, gizlenen mühimmat krokileri, devletin kritik birimlerine ilişkin kripto (şifreli yazı) dökümleri, 34 adet ses kaydı, Kafes ve İrtica ile Mücadele Eylem Planları'nın devamı niteliğindeki belgeler bulunduğu söyleniyor.  (bkz)

Aramanın ardından, Gölcük Donanma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü'nde çalışan 6 muvazzaf subay, Beşiktaş Adliyesi'ne ifadeleri alınmak üzere getirildi.  Örgüt üyeliği suçlamasıyla iki subay tutuklandı.



MGK'da  İsrail
Son olarak bir İsrail haberi daha.  (Bana mı öyle geliyor bilmiyorum ama, AKP iktidar olduğundan beri gündemdeki her 5 ila 10 haberden biri mutlaka İsrail üzerine oluyor. Kızışma dönemlerinde sıklık çok daha artıyor. Yaklaşan seçimler ile adına daha fazla aşina olursak,  buna da şaşmam.)

Haber şu:  İsrail'de yayımlanan Haaretz gazetesi, "(Kırmızı Kitap olarak da bilinen) Türk Milli Güvenlik Siyaset Belgesi'nde, İsrail'in Türkiye'nin çıkarları ve politikalarına yönelik belli başlı tehditlerden biri olarak sınıflandırıldığını" iddia etti.  (bkz:  Turkey lists Israel as a  'threat to its interests')

İran, Suriye, Ermenistan ve Gürcistan'ın ise tehdit olarak anılmadığı vurgulanan haberde; bazı ülkelerin artık tehdit olmaktan çıkarılmasında (Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun) "komşularla sıfır sorun" politikasının etkisi olduğu görüşlerine de yer verildi. (İyi niyetli bir habercilik dili kullanılmamış bence.)

Ankara'dan bu haberler hakkında yapılan açıklama ise: "İsrail'in çevredeki risklerde geçtiğini, Ortadoğu'daki istikrarsızlığın İsrail'in Filistin ve nükleer politikalarından kaynaklandığını, silahlanma yarışı çıkabileceğini, bunların Türkiye'yi etkileyebileceğinin sıralandığı" yönünde.




Atlayarak ve elbette arada bazılarını kaynatarak da olsa gündem konularında bir seneyi tamamladım böylece.
  • Geçtiğimiz ayın tüm haberleri için bakınız:   ARALIK 2010

10 Ocak 2011 Pazartesi

 KELİMELER


Modern zamanlarda okumuş-yazmış kesim baş faili olmak üzere,  en çok ırzına geçilen kelimeler ve güncel kullanımlarından örnekler vericem bugün,
kısa kısa...

Güncel kullanımda  'Özenli ve temkinli tavır'  olmuş:  'Elitlik'.
'Selektif/Seçici'  olmuş:  'Elit'.

Kalite:  Yerli-yersiz kullanım ile ırzına geçilmiş, dillerden düşmeyen popüler kelime.

Marka:  Boku çıkarılmış bir ifade. "Para getiren her şey."

Depresyon:  Modern zamanların favori hastalığı.  Gençler bunun için kuyrukta bekliyor, zira çok seksi duruyor. Bu itiş-kakışta olan gerçek sözlük anlamıyla depresyon yaşayana oluyor.  (bkz: bir intihar)


Yaftacılık:  'İlericilik'. 'Umuttan yana olmak'. 'Türk solu'.

Kutsal değerler:  Doların yeşili karşısında ilk vazgeçilecekler listesi.

Şeytan taşlamak:  Bir orgazm metodu.

Aşk:  'Cinsellik'.

Seviye:  Para.
Seviyeli ilişki:  "Her türlü yapıyoruz, peşin çalışıyoruz."

Doğal:  Götünüzü belleyebilme olasılığı olan hedeler.
"Doğal ürün,  hiçbir zararı yok"  imiş...
Yılan zehiri,  sihirli mantar ve ot da son derece doğal ürünlerimizdir mesela?


Kahraman/Önder:  Anti-kahraman olan kibirli kişi.

Münferit:  Anamızın, bacımızın, sülalemizin topunun tecavüze uğradığını dahi görsek kullanabileceğimiz joker kelime.  "Bana dokunmayan yılan bin yaşasıncılık".

Evlilik:  En az bir kez denenmesi gereken şey.  Her Türk genci mutlaka evlenmeli, evlendirmeli ve hatta derhal bi tane cücük attırmalı. Nasılsa sonra bir bahane bulup boşanacaksınız.

İyi aile kızı:  Yorumsuz.
Üniversite mezunu genç kız:  "Çocuk da yaparım kariyer de"  kızları  YADA  diplomalı orospucuklar.


Bencillik:  Issız bir adaya dahi düşşen, yanına alman gereken üç şeyden mutlaka biri.  'Üçün biri' değil,  'üçün hepsi'.

Duygusal olmak:  Olmayan var mı zaten?  Herkes olmuş "tamamen duygusal"!
(Cem Yılmaz'a saygılarımla...)

.

7 Aralık 2010 Salı

 Newtonian  Akışkanlar

.
Viskozite / Viscosity (μ),  özellikle sıvı ve yarı-sıvılarla çalışırken karşımıza sıklıkla çıkan önemli bir fiziksel özellik.
"Sıvının akmaya karşı gösterdiği direnç"  şeklinde tanımlanabilir.

Viskozite artışı ile:
- Akışkanlık azalır.
- Hareketi sağlamak için gerekli pompa gücü ve Enerji gereksinimi artar.

Sıvıların viskozite değerleri,  gazlarınkinden çok daha yüksektir.
Sıvılarda  sıcaklık  (T)  arttıkça viskozite azalırken;  gazlarda tam tersi olur.
Basınç  (P)  arttıkça,  hem sıvı hem de gazlarda  μ  artar.

Bu da bonus bilgi:  Birimi (SI)  kg/m.s'dir  veya  Pa.s
cgs birim sisteminde ise  cP  cinsinden ifade edilir.   (1 cP= 0.001 kg/m.s)
http://canilecananlar.blogspot.com



Newtonian Akışkanlar / Newtonian Fluids:  Newton's Law of Viscosity diye bir kanun var.  Bu kanuna uyanlara  "Newtonian Akışkanlar"  deniyor.
Su, süt, etil alkol, şarap, bira, tuzlu veya az şekerli sıvı çözeltiler, gazlar gibi...
Bunlarda kesme hızı ile kesme kuvveti arasında doğrusal bir ilişki var. (Yukarıdaki grafikteki Newtonian Fluid doğrusu gibi.)  Bu doğrunun eğimi bize viskoziteyi (μ) veriyor. Yani Newtonian Akışkanlarda μ, hız gradyanından bağımsız ve belli sıcaklıklarda sabit bir değer.

Adı geçen yasaya uymayanalara ise Non-Newtonian Fluids deniyor. Nişasta, pektin, gamlar, protein içeren konsantre çözeltiler, polimer çözeltileri gibi...
Bunlar kendi aralarında alt başlıklara ayrılmış. Örnekse Pseudoplastikler ve  Dilatant sıvılarda  viskozite sabit değil,  kesme kuvvetine bağımlı.
Bi bakalım:




Bingham Plastikler:  Diş macunu, jeller-jöleler, ketçap gibi... Kritik kesme kuvvetine ulaşılıncaya kadar sıvıda akış görülmez. Ancak kritik kesme kuvveti aşıldığında, Newtonian akışkanlar gibi (genellikle) doğrusal şekilde gelişen bir hareket başlar.  (Do not flow at all until a threshold shear stress is attained and then flow linearly at greater shear stresses.)


Pseudoplastikler  veya  Shear thinning  Sıvılar:  Stres arttıkça, viskozite (μ)  azalır.  (Grafik yorumu:  aşağı doğru konkavlaşan)
Mayonez, kan, şuruplar, melas, kauçuk lateks gibi... Örnekse mayonez kutusunun kıç tarafından patlatarak şiddet uyguladığınızda incelerek akar; ama sonrasında ekmeğin arasında olanca asaleti ve mağruriyetiyle öylece durur.

Dilatant/Genişleyen/Kalınlaşan/Shear thickening Sıvılar: Mısır nişastası, sıvı çikolata... Stres arttıkça, uygulanan strese karşı akış direnci de artmakta.  Bununla ilgili geyik bir video var YouTube'da.  Bir havuzu mısır nişastası eklenmiş su ile doldurmuşlar  ve  olaylar gelişmiş:
A pool filled with non-newtonian fluid  (Video)
(Kayıt İspanyolca sanırım)


-Zaman'a bağımlı olanlar:-
Tiksotropik/Thixotropic Sıvılar:  Sürekli kuvvet etkisiyle viskoziteleri düşer.  Yapı zamanla bozulabilir.  Çeşitli kremalar, ketçap, clay (kil) gibi.
Bu özelliğe sahip bazı killi toprak arazilerde, deprem sırasında dipten gelen şiddetle sıvılaşma benzeri değişimler olabiliyormuş.
İlgilenenleri şu Wikipedia sayfasına alalım:  (bkz)

Reopektik/Rheopectic Sıvılar:  Sürekli kesme kuvveti ile μ artmakta, yapı gelişmektedir.  Çırpılmış krema, lubrikantlar (kayganlaştırıcı, yağlayıcı gibi bir tercüme),  gypsum  (kireç, alçı taşı)...


Viskoelastik maddeler: Hamur gibi. Hem viskoz özellik taşır hem de elastik. Yani hem sünebilir ve uzayabilir hem de uzamaya karşı direnç gösterir. Kesme direnci kaldırıldığında materyal tümüyle eski haline dön(e)mez,  oluşan deformasyon kalıcı olur. Hamur, peynir, jöleli gıdalar gibi.

Sıkıştırılabilen Akışkanlar:  Gazlar. Basınç (P) değişimi ile hacim (V) ve yoğunlukları (ρ) değişen akışkanlar.  Katı ve sıvılar bu tanıma uymaz.
http://canilecananlar.blogspot.com


Akış Tipleri:

_ Laminar Akış  /  Laminar Flow
_ Türbülant/Kargaşalı Akış  /  Turbulent Flow

Akışın hangisine uyduğunun mühendislik hesaplarla tespitinde Reynold Sayısı'ndan yararlanılır.


Reynold Sayısı / Reynold's Number :



Re < 2100  --->  Laminar akış
2100 - 4000 ---> Geçiş Bölgesi / Transition State
Re  >  4000 ---> Türbülant akış



- Bernoulli Eşitliği  ve  Pompa Verimi -


η: Pompa verimi
W: Pompa işi
h: Sürtünme kayıpları toplamı




Akış hızı ölçümünde: Akışmetre (Türbinli akışmetre), Pitot tüpü, Venturimetre, Orifisimetre, Rotametre gibi çeşitli yöntemlerden yararlanılır.
(bkz:  Flowmeter)


Konu ile ilgili daha ayrıntılı ansiklopedik bilgileri  Wikipedia'da  bulabilirsiniz. Ayrıca resimlerin üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz.

.

31 Ekim 2010 Pazar

 Ek$i Sözlük


Bliyorum, daha önce de Ekşi Sözlük üzerine bir blog yazmıştım
(bkz: Sözlük Tarihçem). Bugünse öylesine, pat diye, -kendimce-, Ekşi Sözlük'ün belli bir döneminden bahsetmek,  izlenimlerimi ve duygularımı paylaşmak istedim.
Tamamen öznel bir ihtiyaç benimki. Hem de sabah sabah...
(Dün gece saatler 1 birim geri alınmış, kitle iletişim araçlarından -özellikle tv'den- uzak olan bu bünye,  mevzudan habersizlikten Pazar sabahı saat 7 küsürde iken kalkmış oldu ve laptopunun karşısına kuruldu.)


Bilemiyorum zaman konusundaki aralık ne kadardır? Zira Ekşi Sözlük takibine iki yıl ara vermişliğim var. Ancak emin olduğum şu ki, sene olarak 2009'da çok belirginleşecek şekilde, Ekşi Sözlük adeta "CHP Gençlik Kolları yayın organı" silüetine büründü. Özellikle AKP'nin ikinci kez seçim kazandığı dönemden başlayarak (yürütülen "Tehlikenin farkında mısınız?"  kampanyalarının da eşliğinde)  zaten toplumda mevcut olan taraflaşma, kamplaş(tır)ma, zıtlaşma ve cemaatleşme sanal aleme de sıçradı. Cemaatler demişken; daha önce de bir kaç yerde not düştüğüm gibi, bir tarafta Nur cemaati ve Fethullahçılar, diğer yanda Kemalistler ve Atatürkçüler (Ulusalcılar vs Dinciler) ülkenin bu zamanlarında bolca Hızır idi-Yunus idi zıtlaşmaları ile zamanı kurtarmaktaydılar.  ("Bir sosyal tespit platformu olarak Ekşi Sözlük" notunu da düşelim bu noktada.)


Özellikle okumuş-yazmışların bu mevcut zıtlaşmacı halinin, bu kadar popülerleşmiş ve yüksek yazar sayısına ulaşmışken Ekşi Sözlük'e yansımaması düşünülemezdi tabii. O da payına düşeni derhal sahiplendi. Ve malum cenahtaki bu eğilim (bkz: çene ishali) besbelli olduğundan, kısa sürede ortam (sanırsın) CHP delegeleri ile dolmaya başladı.
Bu dönemde hoşgörünün ortadan kalktığını söylememe gerek yok herhalde... En ufak bir CHP eleştirisi, Deniz Baykal kritiği, Baykal'ın istifası sonrası başkanlığa seçilen Kemal Kılıçdaroğlu'na yönelik eleştiriler derhal takip eden saniyeler içerisinde tüm entrylerinizin kötülenmesine + hakaret ve/veya iftira mağduru olmanıza neden olabiliyordu.  AKP ve Recep Tayyip Erdoğan'ı (kısaca: RTE'yi) "padişah gibi olmak" argümanıyla hicveden çevrelerin; Kılıçdaroğlu'nu "sorgulanamaz Tanrı" mertebesine çıkartması ise ayrı bir ironi oldu doğrusu. (Tencere yuvarlanmış kapağını bulmuş ve "Tencere dibin kara/Seninki benden kara" misali...)


Burada asıl dikkatimi çeken nokta, CHP ve Türkiye'deki sol anlayış üzerine getirilen her tür eleştirinin, içeriğine ve dahi ne dendiğine bile bakılmadan; sadece "bir eleştiri" olmasından yola çıkarak; "Beni sevmeyen/eleştiren ölsün" tadındaki solcu-milliyetçi (?) gençliğin sanal linç girişimleri idi. Oysa gündelik hayatımızda dahi örnekse kardeşlerimizi, ailemizi, arkadaşlarımızı eleştirebilmekteyiz. Onlara karşı olduğumuz veya kendilerine zarar vermek istediğimiz için mi acaba?
Her CHP eleştirisi yapana "Fetoşçu" veya "Cemaatçi", her din eleştirisi yapana "Kutsal değerler argümanı", her resmi anlayışı eleştirene "Terörist" gibi yakıştırmaların yapıldığı pespaye bir dönemi de yaşadık. Kimse kimsenin ne dediği ne söylediği ile gerçekte ilgilenmiyor; (anlamaya çalışmak ve hoşgörü çoktan unutulmuş bir mezarlık) sadece sözlüğün sunduğu popüler ortamdan yararlanarak kendi fikrinin propagandasını ve reklamını yapma kararlılığı göze çarpıyordu.
Tabi ki yüksek üye sayısı ile,  farklı görüşleri ve tartışmaları da okuduk Ekşi Sözlük bünyesinde. Zaten kaçınılmaz olan bu. Ama siyasi düzlemde baskınlık CHP Gençlik kollarındaydı söz konusu dönemde. (CHP Gençlik Kolları'ndan bile daha CHP'li, daha aydınlanmış olan o ulusalcı kafaya hörmetlerimle...)


Tam da bu noktada; Türkiye'deki en iyi, en gelişmiş, en popüler, en über moderasyon sistemine sahip ve en taklit edilen sözlük sitesi/modeli Ekşi Sözlük'teki bu tek tiplilik; onu model alan diğerlerinde de benzeri bir tek tiplilik, zeka kırıntısızlığına alkış,  ilkokul mantığı ve "siyaseti değil tarafları eleştiren/çekiştiren mahalleci bir bakış açısı"nın yer etmesine neden oldu. Bunlar kişisel fikirlerimdir elbette.
Farklı görüşlere tahammül, eleştiri kültürü ve düşünsel gelişmişlik skalasındansa; yazılarda çok fazla (haddinden fazla) yüksek yapılı ifadeler, pür dilbilgisi, "edit: imla",  bir dolu kelime ve pek çok yazar (daha doğrusu okumadan yazan) mevcuttu. Ancak ortam "sıkıcı papağanlar"dan geçilmiyordu. "Suyunun suyunun suyunun suyu" ile Voltran'ı oluşturanlar yani... Sadece popüler kaygı güden insanların böyle gergin bir ortamda yazabileceğini düşündüm o zaman.

Oysa sözlükleri okunurluk ve takip edilirlik açısından değerli kılan şey (ve hali hazırdaki Türk Medyası'nın mevcut durumundan ayıran, "alternatif" kılan şey), birbirinden çok çeşitli bilgi ve görüşlere, farklı bakış açılarına, kimi özgünlüklere ve genç bir ruha sahip olmasıdır. Yoksa hep aynı görüşleri okumak ve full time tartışma-itişme istiyorsanız, hali hazırdaki merkez medyacılığımızın yanı sıra fan siteleri ve bir sürü forum sitesi var. Veya Atsızcılar var mesela? (Private Sözlük var bir de. Bilen bilir, "Sözcü Fan Clup" tadındadır, tadından yenmez.)



Gerçi 12 Eylül Referandumu'ndan  sonra tartışma kültürü biraz daha normalleşmeye başladı, gibi geliyor bana. Hem gerçek hayatta hem de sanalda... Karşıt görüşler tek tipliliğin ayarını bozacak derecede yer bulmakta, en azından şimdilik. (Karşıtlıklar ne ayarda peki? Bu da başka bir soru işareti.)

Durup kendi gözlemlerimi kendimce aktarmak istedim. Dilerim bir gün iktidar eleştirisi yapıcam diye yola çıkıp "gemicikler" noktasında saplanıp kalma takıntısını da aşarız.



Bir de şöyle bir şey var:
Gönüllü ahmaklık
(arzach, 31 Ekim 2010)


(Not:  Resimler esescik.blogspot.com sitesinden alınmıştır.)
.

5 Ekim 2009 Pazartesi

 Bugünlerde nelerle meşgulüm?


Evet, Ara Nağme yazılarım devam ediyor...
Ekim ayına da girdik nihayet,  zaman su gibi akıp gitmekte yine.  Şu blogda Gündem'e de kendimce değinen biri olarak,  sanki Deniz Seki'nin hapse girdiği  Şubat  ayından bugünlere nasıl bu kadar çabuk geldik ki!

Neyse efendim. Diyeceğim o ki bu aralar meşgul olduğum bazı mevzular var. Madde madde bakalım:



1) Fonksiyonel Gıdalar ile ilgili bir araştırma yapıyorum. Ülkemizde şimdilerde daha çok probiyotikler, nutrasotikler, enerji içecekleri boyutunda da olsa ilgi çeken bir mevzu. Omega yağ asitlerinden tut, soya ve beta-glukanlara kadar geniş bir yelpazede yediklerimiz ile bedenimiz-ruhsal dengemiz arasındaki ilişkiler... Belki burada da bir şeylere değinirim ilerde.


2) Ankara'ya bedensel, ruhsal ve yaşamsal olarak adapte olmaya çalışıyorum. Bir türlü sevemediğim,  aynı zamanda kopamadığım bu şehir...

3) My Brute  hesaplarıma devam ediyorum...  Daha 13.level'dayım  :p
Klanıma gelmek isteyenleri buyur ederim efem:
Twins & Brotherhood

4) Bazen Ek$i'yi özlüyorum. Yani bu ay oldu böyle bişeyler...
(bkz: Ek$i Sözlük vs Private)

5) Arada da amme hizmeti olarak Tureng Sözlük'ün interaktif oluşumuna katkı sağlıyorum.  http://int.tureng.com

Yabancı dilde öyle bazı ifadeler var ki,  elinizin altında iyi bir sözlük dahi olsa ne olduğunu çıkartamıyorsunuz.  Hele ki deyimler ve günlük kullanımlarda geçen ifadeler tam bir sorun.  Eğer özenle oluşturulursa  fayda sağlayacağına inanıyorum bu çalışmanın.

3 Haziran 2009 Çarşamba

 OYUNLAR / GAMES

Bazı oyunlar var,  son zamanlarda bunlarla eğleniyorum.  Özellikle aşağıdaki 3 tanesiyle haşır-neşir durumdayım diyebilirim.
Bir tanesi zaten aşina olduğumuz bir  kutu oyunu.   Diğeri  "kelime oyunu"  oynamak istediğimde aklıma gelenlerden.  Sonuncusunu ise yeni keşfettim.


--BOGGLE--

Bir kelime oyunu. İngilizce oynanıyor. Boggle Supreme versiyonunu oynardım internette eskiden. Şimdi farklı müzik seçenekleri gibi eklemelerle yeni bir sürümü de mevcut.
Kutudaki harflerin karıştırılmasıyla gelen rastgele dizilimi kullanarak yeni anlamlı kelimeler üretmeye çalışıyorsun. Tek şart harflerin bitişik olacak şekilde seçilmesi.

Süre kısıtlamalı/Süresiz;  Easy/Medium/Hard/Expert  gibi çeşitli zorlukta seçenekleri var.  Süreli (2-3 dakika sürecek gibi)  ve zor seçimde oynuyorum ben.  Bilgisayara karşı yarıştığın bu süre sonunda  bulduğun kelimelerin sayısına  ve  toplam puanına bakılıyor.  Ara ara madalya filan alıyorsun.
Uzun ve çok sayıda kelime buldukça madalyaların artıyor.  Zaten epi topu
5 madalya var.  Diğer bir kelime oyunu olan  Bookworm'a  göre,  sıkılmadan daha uzun süre oynanabilir geldi bana,  her ne kadar onun görselleri ve müziği daha iyi olsa da...

Kendi adıma bu oyunda  sözlükten yeni kelimeler öğrenmekten çok,  ne kadar kör olduğumu ve göremediğimi düşünüp  o dizilimi hayvanoğlu hayvanın nasıl bulduğuna filan şaşıyorum.



Download Boggle!  (Soldaki)
Download Boggle Supreme!  (Sağdaki)




--MONOPOLY / BORSA--

Bildiğin Borsa oyunu işte!
Çocukken bunu kutu halinde alıp oynamak öyle kolay değildi,  zira o zamanlar daha 80'lerdi  :p

Şimdi çocukken erişemediğimiz bu oyunu internetten oynayabiliyoruz. Monopoly Here and Now  versiyonu sanki daha hızlı indirilebiliyor ve daha neşeli seslendirilmiş gibi.
Yahoo Games'in hizmetlerinden...

EDIT:   Yahoo Games 2016 yılı itibariyle devre dışı bırakıldı.
Oysa bir zamanlar bir sürü ücretsiz online oyunu,  özellikle kart ve kutu oyununu oynayabileceğiniz,  çok zaman almayan  ara ara atıştırmalık tarz oyunların merkeziydi.  Vize, final haftaları ve uykusuz gecelerin kısa mola durağıydı.  Chess, Arcades, Spades, Hearts, Poker, Diner Dash, Cake Mania, Word Mojo,  Bejeweled  gibi say say bitmez sürüsüne bereket çerezler vardı.  Bu da nostaljik bir bilgi olarak burada bulunsun.



Download Monopoly!  (Soldaki)
Download Monopoly Here and Now!  (Sağdaki)




--FLOWER PARADISE--

Bu da tesadüfen bulduğum bir oyun.  Daha yeni başladığımdan,
1 saat süreli download'larla işin başındayım. Bir 'Son'u olan oyunlardan değil sanırım, öyle eğleniyorsun işte...
Japon Bahçesi, Hawaii Bahçesi, Fransız Bahçesi gibi atraksiyonlar var.  Puzzle'ları çözüp  (bildik Alchemy oyunları)  puan toplayıp biriken  coin'lerin ile çiçek-böcek satın alıp (tüketim toplumu mantığı)  bahçeni tasarlayıp güzelleştiriyorsun.
Çiçek,  hayvan  ve  dekor puanların geliştikçe  seviye atlayıp ilerleyebiliyorsun.  Basit bir oyun ama puzzle'ları zevkli geldi bana.  Müzikleri filan da insanı rahatlatıyor. Sıkıldığınızda rahatlayabileceğiniz bir alternatif.

Download  Flower Paradise!


--Bu arada  "1 saat süreli downloadlar"  demişken;  bu bloğun aynı zamanda ilk yazısı olan  Ravenhearst  oyununu yad etmeden geçmek yakışık almaz.
.

19 Mayıs 2009 Salı

 Gazete Siteleri-II

........Editör Mekanizması
(Gazete Siteleri-I'in  devam yazısıdır.)

Öncelikle herkese iyi tatiller.

Medya siteleri konusunda  'tesadüf', 'gazete yönetimi', şudur budur derken geldik  'seçki'  konusuna...

Ön bilgi vereyim.  Gazete ve bazı medya sitelerine yorumunuzu gönderdiğiniz zaman,  yayınlanması için önce bir editör onayından geçmesi gerekiyor.  Mesela interaktif sözlüklerde olduğu gibi yazdığınız metnin hemen ve olduğu gibi görüntülenmesi olayı yok.

İnsanların, özünde temiz değerlere sahip olduğuna inanan saf biri olduğumdan,  eskiden ben sanırdım ki aynı başlangıçtaki uyarı metinlerinde yazdığı gibi,  "Yorumlarda editörler düzgün Türkçe'ye, hakaret içeriği olmamasına ve yasal suç işlememeye"  göre nihai değerlendirmeyi yapıyor.

Heyhat efendim!  Köşe yazarlarına döşemek, alay etmek veya itin bi tarafına sokmak serbestmiş mesela...  Keza başbakan  ve  bakanlar hakkında da istediğiniz yorumu yapabiliyorsunuz  (yandaş medya sınırları içerisinde değilseniz tabii...)  Kendi kişisel gözlemlerime dayanarak söylüyorum bunları.  Amma velakin mesela askerleri (hele ki isim vererek) eleştiren bir yazı yazarsanız,  bir de içerisinde "akıl fikir" varsa,  üzerine bir bardak soğuk su içmek lazım o editör onayına gönderilen yazının.

Dilbilgisi,  düzgün Türkçe filan,  zaten boş işlermiş bunlar.

Rahat durmayıp  Türk Medyası  hakkında suya sabuna dokunan bir eleştiri mi yazdınız? Veya o gazetenin kendi internet sitesi ve yayıncılık anlayışı ile ilgili bir serzeniş?  Yazdıklarınız bildik boş tekrarlara değil, maddi-manevi arka plan ilişkilerini ve çelişkileri deşmeye mi dayalı?
Kesin yayınlanmaz.  Yayınlanmamakla kalsa iyi,  atılmadığınıza şükredin o dakkadan sonra.

İnternet sitelerinin yanı sıra gazetelerde yer alan "Okur Yorumları" bölümlerinde de aynı durum söz konusu.
Oturup uzunca düşündüğünüz,  üzerine kafa yorduğunuz,  özene bezene yazdığınız,  yasal sınırlar içerisinde olduğundan emin olduğunuz yorumlar çoğunlukla yayınlanmaz.  Din ve dini uygulamalar konusunda temele dayanan yazılar da çoğu zaman yine aynı şekilde...
(Neyse ki sözlük siteleri imdadımıza yetişiyor.)

Peki soru:  Senden yazman beklenen şey nedir?

"Elhamdülillah Türküz ve Müslümanız"  tarzı bir mesaj olabilir mesela.
"Hepimiz İslâmız ama bunlar herşeye alet ediyor. Laik olalım"  gibi şeyler de çok revaçta mesela...  "Bak altta yorumu yayınlanan kardeşim.  Kuran'da aslında kapanmak diye bir şey yok.  Ortamı karıştırmayın sürekli!" de denebilir.  100 tane alt alta böyle yorum olsa gene de yayınlanır.

Amaç okurun, takipçinin düşüncesini yansıtmak değil zira... Amaç renk olmak,  ara ara da ilgili basın-yayın kuruluşundaki yönetimin hislerine sıradan vatandaş olarak tercüman olmak veya alet olmak. Yani figüranlık. Fikir ortaya atmak, görüşlerini interaktif olarak paylaşmak filan değil.  Görüşlerin gazete yönetimininkilerle paralel gittiği ölçüde o platformda varsın.  Farklı düşüncelere geçtiğinde değersizsin artık, âdeta yoksun,  kolayca yok sayılabilirsin.

Yani uzun lafın kısası; okur yorumlarında otoriteye yaranmak esas, otoriteyi eleştirmekse sansür sebebi. Türkiye gibi siyasal zeminin kaygan olduğu ülkelerde,  otoritenin merkezinde de zamanla kaymalar ve taraf değişimleri olur, medya gruplarının çıkarları gereği yandaşlık yaptıkları çevreler de değişir.  Bunları da göz önünde bulundurmak lazım.

Gene de insana ağır gelebiliyor.  Küfür ve hakaret dolu,  kelime yoksunu ve insan demeye şahit anlayışlarca yazılmış bir sürü yazıya onay veren bir editöryal otorite;  yasal sınırlar içerisindeki "düşünce"ye ket vuruyor,  özgürlüğü yok sayıyor.
Yasal bir internet yorumuna dahi tahammülü olmayan gazete idarecilerinin, kendilerine gelen haberler konusunda nasıl bir ayırım yaptıklarını,  nasıl bir seçicilik gösterdiklerini ve gerçekleri ne kadar kamuoyuna duyurduklarını, (veya örtbas edip etmediklerini) varın siz düşünün.  Sanırım biraz da bu yüzden sözlük siteleri bu kadar hızla sivrildi.

BURADAN DEVAM EDELİM


-Edit-
Devamı geldi.  bakınız:  Gazete Siteleri-III
.

9 Mart 2009 Pazartesi

 Sözlük Tarihçem

.

Üniversite gençliğinin popüler kültür ve magazin ihtiyacını yazılı formda doyuran bir site işlevini görmekte şimdilerde. Bu durum değerini azaltmıyor tabii ki, hatta popülaritesini arttırıyor. Yine de adam gibi bir yorum okumak için çok uzun zamanlar boyunca sitede kasmak yıldırıcı olabilmekte.

Aslında gelişimi açısından göze batan bir evrimi söz konusu. İlk çıkışındaki bir-iki cümlelik kesin ifadelerden ve kısa entry'lerden, yaygın ve döngülü forum tartışmalarına  ve  gelişim süreci içerisinde bugünlere...

Gözüm iyi yazdıklarını hatırladığım bazı eski yazarları arıyor,  ama pek
bulamıyorum onları artık. Yazar sayısı çok fazla,  toplam yazar sayısına oranla özdisiplin ve yazı kültürü sahibi olanlarsa oldukça az.

Gerçi ben de kendimce yöntemler geliştirdim artık.  Zaten hiçbir zaman
sol frame'e endeksli olmadım. Herhangi bir başlığını okuyacaksam da şimdilerde "seçimli okuma" yapıyorum mesela,  tavsiye ederim.  İlkin entrynin altındaki yazar ismine bakıyorsun, ona göre okuyorsun/okumuyorsun. Yeni nesillerden  nick'ine  aşina olmadıklarımı atlıyorum şu günlerde.
Henüz konsepti anlamamış ve okumaktan çok yazan, kendilerini sözlük için "tam zamanında" hisseden,  başlıklar altında aynı görüşün "suyunun suyunun suyu"nu  icra etmek üzere sistematik olarak  Voltran'ı oluşturanlardansa oldum olası haz etmedim. Buna rağmen ara sıra yenilerin yazılarına da zaman ayırıyorum. Çok az yeni suser'a aşinâ oluyorum, kimilerini ise hiç okumam bile.  Gereksiz gerginlikten, ağız dalaşlarından hoşlanmıyorum.


Medyanın gereksiz gündemine karşı,  90ların ortalarından beri süren pasif direnişimin bittiğini kim söyledi?
Bir nevi değişik,  yaratıcı ve özgün,  demokratik ortamın çeşitliliğini barındıran yüzen bir liman gibiydi  Ekşi Sözlük.  Türk Medyası'nın, 'medya'yı tanımlayan kelimeler ve temsil ettiği değerlerin hepsinden zıt yöne doğru at koşturduğu bir dönemindeki  ("Magazin Saltanatı  ve  Ört-pas etme dönemi" diyorum ben buna)  yegane sığınma ve eğlence yerimiz idi.  Bir hayalimizdi.  Şimdi daha iyi anlıyorum bunu:  Ortamındaki  80'ler-90'lar  edinim ve birikimi göz ardı edilemeyecek seviyede idi.  "Benim fikrim vs  Onun fikri" zıtlaşmasından çok,  farklı savunma tekniklerinin okunup geliştirildiği bir yer olmasıyla değerliydi benim için.
Sonra o limana da demir atıldı.



...
Kendi bloguna dahi şu güne kadar din, siyaset gibi konulardaki görüşlerimle ilgili birşey yazmış değilim.  Varın Ekşi Sözlük'te ne kadar suya sabuna dokunmuş olabileceğim hakkında bir fikir yürütün.
...
Sıradan bir yazardım. Buna rağmen gerginlikten sıkılmıştım. Beni aşmaya başlamıştı. En son genç yetenek Şahan Gökbakar ve yaptığı bir tv programının mizah anlayışı üzerine eleştirel bir yaklaşımda bulununca, yaşadığım gerginlik daha da arttı.  "Zaten senin gibi bir gerizekâlının bunu anlaması beklenmezdi"  tarzı mesaj ve yaklaşımlardan gına geldi. Hem birebir bunları yaşamak hem başkalarının da benzeri süreçleri yaşadıklarına şahit olmak hoşuma gitmedi.  Hiç tanımadığınız insanlar bir anda sizin zekânız, kişiliğiniz, benliğiniz ile ilgili tahlil ve yargılamalarda bulunmaya başlayabiliyor.  VELEV Kİ  ben bir kıt zekâlıyım, bir karaktersizim, espriden anlamıyor da olabilirim... "Ekşi Sözlük'te denyolar, karaktersizler, espri anlama özürlüler  ve  uzaylılar yazamaz"  gibi yeni bir kural ve yaklaşım mı icat edildi yoksa?

Elbette kalabalıklaşma arttıkça sözlükler de "ortalamalaşıyor" ve bu tarz yaklaşımlar sıradanlaşmaya başlıyor. Kendi kusmuğunda başkalarını bir çırpıda gömme telaşesi yükselişe geçiyor.


Sonuçta bir yerde gördüm ki  Ekşi Sözlük ortamı beni geriyor.  Ki zaten gergin bir insanımdır.  Olumsuz yüklenmeyle sanki kendimin de başkalarını germek gibi bir çirkinliği yapıyor olduğumu fark ettim.  Belki gözümde fazla büyütmüş de olabilirdim.  Bir yerde durup  Ek$i'nin  yazarlığını değil okurluğunu tercih ettim, aynı eskiden olduğu gibi... Yazdıklarımı da tamamen silip gittim.



P.S. :

+ Bu yazıyı yazdığım tarihlerde  Ekşi Sözlük'te  Ateistler-İslâmcılar kavgası mı var ne?  Birileri de Ekşi Sözlüğü mahkemeye vereceğini söylüyor,  "Toplumu rencide ediyor,  Kutsal değerlere hakaret!"  benzeri argümanlar ile...  :p


+ ...99'un yaz döneminde,  gene üniversitede bir ödev  ve  o zamanın normal telefon hatlarından bağlanıp  (dial-up modem)  sonradan şeyime giren bir telefon faturası dönemlerinde karşılaşmıştım bu Ekşın Sözlük ile...
Gri bir fona sahip tuhaf bir şeydi.  Arattığım ibareyi Google taraması sırasında yakalamış garip bir oluşum!  Lakin paylaşımlardaki cümleler sayıyla 1, bilemedin 2 adet uzunluğunda.  İfadelerse tuhaf.

"Gene dönemin  trendy  dalındaki  üç beş bilgisayarcı  +  birkaç coder
bir mekanda toplaşmış"  yeri idi benim için.   Bir de sitede yazanlardan (*) çoğunun Türkiye'de yaşamadıklarını düşünmüştüm.  Çoğu Amerika'daki tiplemelerin arasında birkaç tane de Almancı mevcudiyeti idi sanki ilkin.  Uzun zaman boyunca bu gözle baktığım bir yerdi.  (Çok pis genelleme yaparım.)  Cinsellik, küfür, tartışmalar...  Şimdilerde ise "topluma kötü örnek olmamak" telkinlerinden filan bahsediliyor burada!

[(*)  Dışarıdan bakınca "yazan" diye gözükür;  "yazar" diye değil.]


+ "Okur ve yazar"  olarak çekim alanında bulunmaktan en zevk aldığım  ve
en eğlendiğim internet oluşumu  Kolikler'dir.   Ekşi Sözlük yazarlığımdan daha öncesidir  ve  benim için bir başlangıçtır.  Zamanım, sağlığım ve imkânım olsa; günlerce okumak, ciddi zaman ayırmak istediğim,  içindekilerin gerçekliğini araştırmaya yöneleceğim bir yerdir.  (Yani öyleydi.)
Belki bir gün onu da yazarım veya bu yazıları birleştiririm.  Zira Kolikler de aslen özgün bir tasarımken,  Ekşi Sözlük rüzgârını yanlış yorumlayıp savrulan popüler Türk sitelerindendir.


+ Ekşi Sözlük'le ilgili olup da  kendisi dışında okuduğum en iyi yorum, tesadüfen internette denk geldiğim bir eleştiri yazısıydı.  Nerede idi, yazan kimdi,  şu anda hatırlamam mümkün değil.  Sadece  Ekşi dergisinin  yayına başladığı zamanlar olduğunu hatırlıyorum.  Şuna benziyordu:
"Doğru kavramının aslında ne kadar değişken olabileceği  ve
ne kadar farklı açılardan bakılabileceği"  bakışından doğup-gelişip,  "Her şeyi yalnız ben bilirim"  noktasına dayanmıştır.
Bu yaklaşım belirginken Ekşi tutmayacaktır."


+ Kurallar  devreye girdiğinde,  bir hassas denge de beraberinde geliyor sanki... Kelimeye bakarak elifi elifine yargıçlık yaparken,  o kurallardaki ruhu kaçırmamak gerek.  Ekşi Sözlük'te böyle bazı mod'lar oldu,  birkaçıyla bazı yazışmalarımız ve tartışmalarımız da oldu.  Yazarlıklarındaki entry kalitesi ve yazı dili ile,  moderatörlüklerindeki özen ve yaklaşım tarzlarının ters orantılı seyretmesi beni şaşırtmıştır mesela.


+ 2010  ilk aylarında  Ekşi Sözlük'te nesil ayrımı kaldırıldı.  Yani artık 1. nesil, 4. nesil,  6. Nesil (miğferdibi),  9. Nesil gibi sınıflandırmalar yok.  Bu radikal karar üzerine çeşitli yorumlar yapıldı tabii.  Sözlük dışı bir eleştiri ve benim kısa bir yorumuma şuradan ulaşabilirsiniz:
Bir internet sitesinde birinci nesil olmak  ve  şahsi görüşüm.






Private Sözlük'te özellikle din ile ilgili konularda ve bazı popüler kişi başlıklarında kendimce değerli entrylere denk gelmiştim. Sıcak bir dili vardı bu sözlüğün ve temeli güzel atılmıştı.  İyi yazarları vardı.  (İlk taramalarımdan edindiğim izlenim)  Bu nitelikleri  ve  "yeni olması nedeniyle daha kolay geliştirilebilir olması"  gibi çekicilikleriyle  burayı da incelemeye başladım.

Ne var ki  çok uzun süren ara verişleri  (tükkan ve kepenk kapatmaları), yavaşlığı,  yönetimin kör gözüm parmağına mevzulara göz yumuşları derken orası da banalleşti.  Sanki benim aktif yazarlığımı bekliyorlarmış gibi...
(Ne beter bir tanım oldu bu ya neyse...)

Aslında ortamdaki yazarların yazı dili,  yazar sayısı ve yazarlık anlayışı değildi asıl sorun. Yani aşılamayacak bir sorun değildi bence.  Sadece yönetimin bazı şeyleri gözden geçirmesi ve aslen bir vizyonlarının olması gerekiyordu.
Ancak vizyon,  salt toplantı kararlarıyla sağlanacak bir şey olmadığından; zamanla anladım ki
 "bazı şeyler ya vardır  ya da  yoktur".

Kendi çıkışındaki fikir kaynağı olan,  kodunu aldığı/çaldığı bir sözlük ile  (Ekşi Sözlük oluyor bu)  arasındaki bağı ve ilişkiyi,  klonlamanın üzerinden seneler geçmesine rağmen hâlâ tanımla(ya)mamış ve herhangi bir tanımlama gayreti de olmayan bir oluşumdan vizyon beklemek de ancak benim gibi bir zekâ yoksununa düşerdi doğrusu.



Yazarların başka yazarlara  özelden/sözlük üzerinden  yazmalı-silmeli küfürlerine sessiz kalan,  sözlük denen şeyin temelini oluşturan  formata ilgisiz kalan  ("format" kelimesinden gıcık kapıyorsanız burada 'maya' deyin, 'yapı' deyin,  'öz' deyin);   "tek-tipleştirmeci",  sözlüğün asal değerlerine özensiz davranan;   "Aman bünyemizden eleman kaybetmeyelim!" derdindeki Private Sözlük yönetimi;  pek çok şeyi gereksiz yere tolere ederek (ve beri yandan kafasına göre yazar harcayarak)  moderasyon kavramını daha da tuhaflaştırmaya başladı.

Sanırım tüm bunlar Ekşi Sözlüğü sadece bir kod,  sadece bir tasarım olarak görenlerin;  onun ruhu ve düşüncesi ile neredeyse hiç ilgilenmemiş olmaları yüzünden yaşanan doğal hallerdi.


...Ve bir gün gereksiz bir entry girdim Private'a.  (Şaka gibi! Durup durup gereksiz çıkışlar yapabilen biriyimdir zaten.)  Neyse efendim.  Bir gün tutup Ekşi Sözlük'teki bir şahsın,  "Özür Diliyoruz kampanyası" ve "Ermeni Soykırımı iddiaları"  sonrası kitlenin tepkisel tavırlarına karşı getirdiği bir eleştirisinden bahsettim.  Normalde  "relaxlıktan relaxlık beğen"  kıvamındaki Private moderasyonu tarafından,   (abarttım, sadece bir taneydiler  :p)  "Sözlük formatına uygun değil"  gerekçesiyle bu entrim anında silindi.  Neresi formata uygun değil?  keşfetme ve anlama sürecimde  (ki format'ın ne olduğu ile ilgili Private Sözlük bünyesinde neredeyse tek bir entry'e denk gelememiştim bu süreçte)  çeşitli mod ve yazarlarından nihayet öğrendim ki:  "Formata uygun değil sebepli silme nedeni  uzun zaman önce Private Sözlük yönetimi tarafından kaldırılmıştır."

Entry'mi silen moderatör  (nisan hakları);  "Bu konunun bizim sözlüğümüzle bir alakası yok. Yani o nedenle formata uygun değil. Daha açıklamaya gerek var mı?"  gibi bir yaklaşım getirmişti "sözlük formatına aykırı" gerekçesi hakkında...  Ve kendisine güzel güzel özelden mesaj atmak varken, ne diye "Format nedir belirtilmemişken nasıl formata aykırı olabilirim?"  şeklinde bir entry ile mevzuyu sözlüğe taşıdığımı sorgulamıştı.


Ekşi Sözlük ile ilgili söz konusu silinen entry'mden az önce,  silen mod'un bir yazar arkadaşının başlığına kısa bir eleştiri 'yazı'sı girmiştim.
(Vakti zamanında bir Ekşi Sözlük moderatörü olan  bleufonce,  "Sen daha Ekşi Sözlük'te buna 'yazı' değil,  'entry' dendiğini bile öğrenememişsin"  diye kendince bir ayar vermişti bana.  Yazarlığında çok "seviyeli" entryler yazan bir moderatör idi kendisi.  Genelde suya sabuna ve güncel şeylere dokunmaz,  hep güzel yazardı.  Bir de  kimi raikkonen  vardı mesela,  ortaklaşan bir kafa yapısında olduklarını zannediyorum.
Ama işte n'aparsınız ki benim de obsesyonlarım ve yerleşik alışkanlıklarım var.  Canım ister 'entry' derim,  canım ister 'yazı'... Yanlış anlaşılmasın, yoksa her birimiz çok seviyeli insanlarız.  lol)


Ha ne diyordum?  Aynı zamanda Private'ın ünlü yazarlarından olan  ve moderatör kankisi olan bir yazarın başlığına:  "Private Sözlük'teki yeni yazarları da içine alacak şekilde,  gelişim süreci içinde olumsuz etkileyen bir yazarlık alışkanlığına sahip olduğunu"ndan bahsetmiş olmam  dikkat çekmeme neden oldu sanırım.  Ki Sözlükler,  kişi ve olay başlıklarına sistematik olarak çeşitli online ansiklopedi ve biyografilerde yazan her şeyi copy-paste  (Kopyala!-Yapıştırrrr!)  çalımıyla döşeme yerleri değildir,  olmamalıdır.  Bu tezimi belirtip bir de ertesinde haddimi bilmeyerek Ekşi Sözlük'ten bir haber verince;  bir anda,  (sözde) olmayan format kılınçı,  aslında herkesin bildiği gizli yerinden çıkıp gelmişti.

Gelelim sadede...
George W. Bush'tan,  Afrika'daki hipotalamlara  ve  at sineklerine kadar her şey Private Sözlük'ün formatına uygundu;  ancak Ekşi Sözlük'teki gelişmeler ve tepkiler  Private'ın formatına uygun değildi.


Aslında yine gördüm ki,   bilmemek  insana tarifsiz mutluluk veriyor.
Mesela bu örnekte eğer böyle bir silinme gerekçesinin olmadığını bizzat birinci ağızlardan öğrenmemiş olsaydım,  sorun yoktu.   "Moderatör öyle uygun görmüş ve öyle yapmış"  idi neticede.

Ama olmadığını öğrendikten sonra,  moderatörlerin bu şahsi tavırlarını sorun etmeden ve standardize etme çabası gütmeden  tolere eden  bir yönetim olduğunu anladıktan sonra;  hele üyesi olan diğer yazarların  bu tarz örneklerdeki sessizliğini ve suskunluğunu  (üç maymunluğunu)  gördükten sonra;  yazar olarak içinde bulunmaktan memnunluk duyduğum bu ortamda yazmak cazibesini yitirmeye başladı.  Artık huzursuz ve gergindim.
İyi niyetli yapım  ve insanları özünde  "iyi"  olarak görme ütopyamdan dolayı, başlangıçtaki makul yaklaşımım zamanla ve gözlemlerle yerini realitelere bıraktı.  Uzun lafın kısası:  "Private Sözlük Yönetimi Ezik Moderatör kontenjanı"nda  epey bir doluluk var  ve  düz mantığın buyurduğunun aksine,  bir siteye en çok zarar verebilecek olanlar moderatörleridir.  Zamanında bunu Kolikler'de de görmüştüm, üye olduğum bazı forum sitelerinde de... Bazı Ekşi Sözlük moderatörlerini taklit edenler filan...  Tabii Private çok daha rahatsız edici bir durumda.

Gene yazdıklarımı sildim teker teker.  Ama bu sefer Ekşi Sözlük'te yaptığım gibi tümünü silmedim;  numunelik birkaç tane yazımı bıraktım,  tamamen kafama göre  (sik gibi)  bir seçimle...
Tabii son ana kadar rahat durmadım  ve  "Bu sözlükte yazmanın zaman kaybından başka bir şey olmadığı"  meâlli yönetimi eleştiren iki entry daha yazdım,  birkaç gün sonra onları da silmek kaydıyla...  (Nasıl bir mantık idiyse?)


İşte ele!

Ara ara dönüp bakıyorum hâlâ Private Sözlüğe.  Ekşi Sözlük gibi görece düzenli okuduğum bir yer değil.  İçinde yazmayı sevdiğim,  emek verilmiş, insancıl bir yerdi.  Neredeyse hiçbir anlamı yok şimdi bu sözlüğü okumanın benim için.  Vaktim oldukça  enel hakkı'nın mesajlarını okuyorum fln...  (Ki onu bile pek okumuyorum artık. Üstelik iyice sıyırdı ve beni çok kırdı da...)  (kıran kırana!)  Kendimi kasmama rağmen,  bünyesinde denk geldiğim yeni entryler silme zaman kaybı.  Şu an hem yazı kalitesi, hem içerik, hem konu ve fikir zenginliği bakımından çok kötü bir durumda.  Yine de yıllar önce kaybolmuş  ke(n)dimi  hâlâ aradığım gibi;  ara ara bir içgüdüyle dönüp şöyle bir bakıyorum oraya da...

Bir ara geri dönüş yapıp,  kimi başlıklarda  -çoğu zaman kendi bloguma yönlenecek şekilde-  linkler vermek esasına dayanan bir yazarlık dönemim de oldu.  Sonra o da bitti.



P.S. :    + "Ekşi sözlük  vs  Private sözlük"  başlığından bir alıntıdır:
Ekşi Sözlük'te  Private Sözlük hakkında olumlu bir entry yazarsanız entryniz silinmez, hatta beğenilen entryleriniz listenizde ilk 10'a girer. Private Sözlük'te  Ekşi Sözlüğü öven bir entry yazarsanız abuk bir sebepten  "Kurallara uygun değil canım gocunduğumuzdan yaramız olduğundan silmiyoruz valla billa"  diyerekten silinir.
(ivy,  #4105337  Ek$i Sözlük)

+  Private Sözlük:
Hijyenik bir oluşum. Bu nedenle gerçek değil.
Dildeki argo kullanıma tahammülü yok.
Cemaat anlayışı son safhada.  "Ulusalcılar vs Fetocular" gibi bir şey mi acaba?
Başlık altlarında yazarlar çekinmeden tartışma yapıyor. Sanırsın sözlük değil, açık oturum.
İşin ilginci... Çok fazla niyet okuyor.

(can ile canan,  Private Sözlük)


+  Şubat 2011:  Private Sözlük alt yapısı yenilendi.  Görünüm değişmiş, siteye erişim hızı artmışa benziyor.  Bilgilendirme amaçlı atılan e-mail'lerin de etkisiyle ortam biraz hareketlenmiş gibi.
Ne var ki site yönetimini  ve  moderasyon anlayışını revize etmek akıllarından bile geçmemiş yine.   -Yine- ortamdaki birileri,  ortamdaki başka birilerini pervasızca kovma hakkını kendinde görüyor,  -yine- farklı görüşlere ve gerçeklere asla tahammül yok...  Moderasyon,  tanımadığı ve/veya sevmediği yazarlara yapılan hakaret ve lince sessiz kalmaya yine devam ediyor,  hatta sesi çok çıkandan ve yalakalardan yana taraf oluyor,  yine.

Sitenin moderatörlerinden  masterwork  bana bir mesaj atarak,  "Artık yazmamamı istediğini, eleştirilerimle insanları gerdiğimi, oysa pek çok insanın sistemden çok memnun olduğunu ilettiğini,  kendilerine teşekkür üstüne teşekkürler edildiğini söyledi  ve ekledi:   "Atatürk'ü bile sevmeyenler vardı."
Hiç okumadan ve değerlendirmeden,  sırf moderasyona yakın bir isimden gönderilmiş ispitleri görünce entrymi nasıl ve neden sildiğine ise bir açıklama getirmedi.  Daha doğrusu,  sadece "özelden özür dilemek"  ile yetindi. Ertesinde sözlükte ise, bana hakaret eden bir yazarın entrysini refere ederek, "anlayana" dedi.


+  Eylül 2012'de  sitenin kapanacağı duyurulmuş.
Ortamda sadece tek tip bir görüşün sesinin yükselmesine izin verilen,  özellikle bir kişinin alışkanlık edindiği   keyfine göre saygısızlıklarına göz yumulan,  teknik sorunlarını aşamadığı açıkça görülen bir sözlük oluşumu ne kadar devam edebilirdi ki?
Bunları Ekşi Sözlük'e yazınca deli gibi kötülendim yine.  :)



*  Yazı  Şubat 2011  ve son olarak  Mart 2014'de güncellenmiştir.


Şahan,

27 Şubat 2009 Cuma

 Askeri Organizasyon


Son zamanlarda  Ergenekon heberlerinin de etkisiyle  bir kez daha merak etmeye başladım.  Acaba bu askeri organizasyon düzeni nasıldır, neyin nesidir?  Mesela Yarbay mı büyük rütbe  yoksa Binbaşı yahut Albay mı?... gibi sorular içerisindeydim.  (Amman ne mühim sorular! :P)

Velhasılında araştırmacı gazeteci kişiliğimle biraz taradım. Meğerse tek doğru bildiğim şey Binbaşı'nın Yüzbaşı'dan büyük olduğu imiş.  :O
Buyrun bakalım:


Subay Rütbeleri:
Asteğmen --> Teğmen --> Üsteğmen --> Yüzbaşı --> Binbaşı --> Yarbay --> ALBAY

General Rütbeleri:
Tuğgeneral -> Tümgeneral -> Korgeneral -> ORGENERAL -> (Savaşlarda: Mareşal)
Not:  Deniz Kuvvetlerinde  ise  Koramiral ve ORAMİRAL.


Ayrıntılı bilgi ve şemalar için  Vikipedi'den bakınız:
1: TSK rürtbeleri
2: Askerî Rütbeler
3: Türkiye'nin Kolorduları


EK:   Bir de  "muvazzaf subay"  denen bişey var ki  çoğu alanda olduğu gibi bence bu örnekte de  Türk Dil Kurumu  (TDK)  internet sözlüğü dökülüyor.
İtü Sözlük'te iki farklı yazar ise şöyle tanımlamış ibareyi:
_Ergenekon terör örgütü soruşturmasında sık sık gündeme gelen bir yakıştırma. (toto)
_Henüz emekli olmamış, çalışan subaydır. Yani görevdeki subaydır. (marrow)



3 Ocak 2009 Cumartesi

Ravenhearst Sözlüğü

Daha önce de biraz bahsettiğim Ravenhearst oyununda,  aşina olunmayan ve onlarca kez sözlüğe bakmama rağmen hala afallayabildiğim bazı kelimeler ile Türkçe karşılıkları,  kafama göre bir sırada  (bir nevi dictionary  hizmeti) :

anchor:  Çapa.  (Niye  anchorman  demişler acaba?)
arrowhead:  'Okbaşı' demek aslında, ama pena benzeri birşey de çıkabiliyor. Çok küçük olduğundan oyunda en zorlandığım parça bu oldu.  Bulmanız gereken şunlara benzeyen şeyler:  (bkz: arrowhead)
badge:  Rozet.
beetle/bug:  Böcek.  (bugle  ile  karıştırılabiliyor hız kasarken)
bugle:  Borazan
burrito: "Meksika mutfağında bir yemek"  diye kayıt var.  Ama bildiğimiz 'dürüm' ayol bu!  Kırk yıllık dürüm olmuş  burrito!
broom head:  Annelerimiz zamanının,  zaman zaman bedenimiz üzerinde farklı işlevler de gören sarı çalı süpürgeleri.
chalice:  Kadeh.
-
chestnut:  Kestane.
doughnut:  Donut
peanut:  Yer fıstığı.  (Sözlük işini biraz abarttık galiba! :P)
acorn:  Meşe palamudu
artichoke:  Enginar
eggplant:  Patlıcan.
radish
:  Turp
squash:  (oyunda) Kabak.
-
caduceus:  Tıp biliminin sembolü.  (bkz: Caduceus)
compass:  Aslında 'pusula' demek bilindiği üzre.  Ancak oyunda bir  plural hilesi ile  compasses  olan 'pergel' de aynı isimle aranıyor.  Boşuna pusula aramaya kasmamak lazım.
crayon:  Mumsu çocuk boyaları olur ya kalem şeklinde.  (bkz: crayon)
crescent moon:  Hilâl.
crutch:  Koltuk değneği
dagger:  Hançer.  (bir odada bir kaç tane bulmanız istenebilen parçalardan biri)
dumbell:  Kol kaslarını geliştirmek için kaldırılan ağırlıklar.  (oyunda siyah-gri renkiler)  (bkz: dumbell)
flask:  (oyunda) Cep şişesi  (bkz: flask).  Vacuum flask dediği de Termos.

gavel:  Amerikan filmlerinde hakimlerin, gürültü yapan kalabalığı susturmak için sapından tutup birkaç kez vurduğu bir parça vardır ya,  işte o.  (bkz: gavel)
gear/cog:  Dişli
goggles:  (bkz: goggles)
grasshopper:  Çekirge.
grenade:  El bombası.
helmet:  Kasket.
lawnmover:  Çim biçme makinası.
lantern:  Fener.  (Lanterngarden, pöh!  Almanca konuşuyoruz gibi sanki)
lure:  Yem, tuzak.  (Oyunda balık avlarken kullanılan tuzak amaçlı olta uçları, bkz: lure)
lobster:  İstakoz
shrimp:  Karides
moth:  Güve kelebeği
-
mitt:  Parmaksız eldiven  (bkz: mitt).   (Çocukken bunların yeşil yün olanlarından vardı bende)   (oyunda beyzbol eldiveni çıkıyor genelde)
muffin:  (bkz: muffin)
nest:  Kuş yuvası
noose:  İlmik, kement.  (izci düğümü yada hani insanlar asılırken çıkarılan parçalar)
oars:  Sandal kürekleri. (Attic'te, sağ ön sırada oturan bebeğin arkaplanında)
pacifier:  Emzik.
padlock:  Kilit ama ambar kilidine benzeyenler.  (bkz: padlock)
pheasant:  Bir çeşit kuş, sülün demekmiş.  Oyunda bahçede karşılaşıyoruz.
pretzel:  Arrowhead  kadar hiçbiri olamasa da, çok küçük olduğundan bunu bulmak da kasabilir.  Ne var ki bir kere aşina olunca pretzel sizden kaçamaz.
(bkz: pretzel)

pick:  1-Kürdan.  2-Kazma.  (oyunda Kazma.   bkz: pick)
pickle:  Salatalık turşusu, kornişon.
plunger:  (oyunda) Lavabo pombası.
rake:  Tırmık
scoop:  Kuruyemişçiler ve şekercilerde görürüz hani,  küçük kürekler.
scythe:  Tırpan  (Bahçe işleriyle alakalı zevattan biri daha)
shovel:  Kürek, faraş  (bir bahçe işi edevat daha)
skillet:  Tava.
sled:  Kızak
slingshot/sling:  Ademoğlunun kuşları vurmak için kullandığı alet, sapan.
spear:  Mızrak, zıpkın.
spigot/spout/faucet:  Musluk.
Sombrero:  İspanyol şapkası.
syringe:  Şırınga, enjektör.
trophy:  Ödül, kupa.  (Parlor  isimli odada şöminenin içinde,  dumbell'in solunda)   :)
trowel:  Mala
urn:  Yakılan ölünün küllerinin saklandığı kap.  (bkz:  urn)
vertebrae:  (plural)  Omur
whip:  Kamçı, kırbaç.
whisk/eggbeater:  Yumurta çırpıcısı.
wig:  Peruk.
-
clamp:  Mengene   (stapler  ile de benzeşiyor onca eşyanın arasında)
stapler:  Zımba
-
auger:  Matkap burgu
calipers:  (bkz: calipers)
pliers:  Kerpeten
wrench:  İngiliz anahtarı.  (Anlamını bilmekte veya hiç değilse  auger, calipers, pliers, wrench  kelimelerinin takım taklavat grubundan olduğunu hatırda tutmakta fayda var.)


2 Ocak 2009 Cuma

  Mystery Case Files: Ravenhearst


Efendim, yeni yıla girdik gireli tekrar bu oyunla haşır neşir durumdayım.
Geçen yılın köhne bir geceyarısında bulduğum bu oyun hakkında az buçuk bilgi sahibi oldu zaten beni bilenler. Nihayet 1 saat süreli downloadları peş peşe dize dize ben de oyunun sonuna ulaştım.

Çok iyi bir bir puzzle oyunu bence.  "Yok efendim biz İngilizcemizi geliştiriyoruz, yok kayıp nesneleri buluyoruz"  meselesi değil,  çünkü sadece bir "hiddenobject"  oyunu değil.  Komple bir bileşke.  Buna bir de etkileyici müzikleri  ve  Dedektif Modundaki süre kısıtlaması da eklenince heyecan gazını alıp sonuna kadar gitmek farz oluyor.

En başta dediğim gibi,  oyunu sabaha karşı bir saatte keşfetmiş olmamın da bu inatta payı olabilir.  Müzikler ve efektleri sayesinde zaten benim gibi bir bünye direkt  "Evet, ben bu mevzuyu ve gizemleri aydınlatmalıyım"  ruh haline giriveriyor.

Özellikle kilitli kapıları açma bölümleri çok hoşuma gitti ve heyecan vericiydi. Keşfedilecek çok sayıda oda,  pek çok eşya olması da cabası.
Süre kısıtlaması ile oynayınca,  hem heyecan  hem de 1 saatlik ücretsiz oynama süresi hızla bittiğinden hint'lere abanmamak işten değil. Şimdi tekrar baştan oynuyorum,  sırf bu odaları bu kez ipuçlarını kullanmadan çözebilmek için.  Sadece ilk kapı biraz saçma gibi,  ezbere dayalı!













Ayrıca öğrenmiş bulunmaktayım ki serinin devam oyunu olarak "Return to Ravenhearst" da mantar gibi yeşermiş bulunmakta.  Az önce ona da bir başlayıp bir kaç kapı araladım ama fazla sarmadı beni.  Bir sınıf arkadaşım derdi ki  "Bu tarz devam işleri (devam filmleri ve kitapları) salt ticari kaygı ile çıkıyor ve aynı etkiyi vermiyor",  direkt onu andım. İşte nerdeeen nereye?

---

"Mysteryville"  adlı başka bir oyunu da burada anmak isterim.  Orada sadece kayıp nesne bulma ve bazı bölümlerinde  "aradaki X adet farkı bulma" mevzusu vardı...  Bir de şu Amerikan Sineması,  (gizemli ve yakışıklı CIA ajanı)  Secret Agent  ile tuttuğunu koparan çekici meraklı kızın aşkını ne kadar sıradanlaştırdıysa artık...



.